logo
logo

Zdjęcie: Robert Sobkowicz/ Nasz Dziennik

Rola giełdy warszawskiej w polskiej gospodarce

Środa, 18 października 2017 (08:12)

Nowy prezes giełdy warszawskiej

W dniu 26 września Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie udzieliła zgody na dokonanie zmiany w składzie zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie polegającej na powołaniu w skład zarządu GPW dr. Marka Dietla i powierzeniu mu funkcji prezesa zarządu. To ważna wiadomość nie tylko dla uczestników polskiego rynku kapitałowego, ale po prostu dla naszej gospodarki.

Warto w tym kontekście zastanowić się nad rolą giełdy warszawskiej w polskiej gospodarce. Rola ta wydaje się coraz bardziej znacząca. Świadczy o tym m.in. to, że agencja indeksowa FTSE Russell zapowiedziała, iż Polska traktowana będzie przez nią od września przyszłego roku już nie jako rynek wschodzący, lecz jako rynek dojrzały. Jest to prestiżowy awans.

Z drugiej strony warto pamiętać, że u źródeł poczucia dumy z rozwoju polskiego rynku akcji powinny leżeć głównie wnioski wynikające z naszych polskich krajowych analiz. Z analiz tych może wynikać, że liczba przeprowadzonych ofert publicznych za pośrednictwem giełdy warszawskiej na przestrzeni ostatnich kilku lat kształtowała się na jednym z najwyższych poziomów w Europie. To znaczący sukces. Potwierdzają to także dane z 2016 roku.

Plan na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju a rynek kapitałowy

Okazuje się bowiem, że spółki chętnie przeprowadzają emisje akcji, dzięki którym mogą finansować swoje nakłady inwestycyjne. Dzięki wpływom z tych emisji możliwa jest ekspansja zagraniczna. Spółki mogą dzięki temu zwiększać swoją sprzedaż, w tym sprzedaż eksportową. Jest to ważne, dlatego że jednym z filarów Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju jest strategia proeksportowa. Giełda warszawska pełni ważną funkcję w naszej gospodarce, gdyż nie tylko ułatwia przedsiębiorstwom pozyskiwanie kapitału, lecz także stwarza możliwość uczestnikom rynku dokonywanie transakcji i osiąganie zysków.

Rynek akcji jako barometr gospodarki

Oczywiście z inwestowaniem na rynku akcji wiąże się ryzyko. Trzeba mieć tego świadomość. Warto jednak zauważyć, że w dłuższym okresie, rzędu – powiedzmy – 20-30 lat, średnia rentowność inwestycji na rynku akcji jest większa niż średnia rentowność inwestycji w lokaty bankowe czy też obligacje skarbowe, a także korporacyjne i samorządowe.

Uważam, że zachowanie indeksów giełdowych może być traktowane jako sprawny barometr przyszłego poziomu krajowej aktywności gospodarczej. Z przeprowadzonych przeze mnie badań wynika, że w wielu krajach występuje silny, trwały, pozytywny związek między stopą zwrotu z krajowego indeksu giełdowego w danym roku a realną zmianą PKB oraz innych mierników aktywności gospodarczej w danym kraju w roku następnym.

Ten przykład pokazuje, że nie należy lekceważyć roli rynku kapitałowego, w tym rynku akcji. Jego znaczenie w ostatnich 30 latach na świecie istotnie wzrosło. Stosunek wartości rynkowej akcji wszystkich notowanych na giełdzie spółek w relacji do PKB zwiększył się.

Warto zauważyć, że kraje, które dokonały silnego skoku w poziomie rozwoju gospodarczego, w tym także kraje europejskie oraz tzw. tygrysy azjatyckie, charakteryzowały się sukcesywnym zwiększaniem roli rynku akcji w gospodarce. Z tego powodu tak ważne znaczenie ma promowanie wiedzy o rynku kapitałowym.

Edukacja giełdowa

Giełda warszawska prowadzi m.in. Szkołę Giełdową w kilku miastach naszego kraju. Osobiście jestem kierownikiem i wykładowcą studium podyplomowego „Mistrzowie rynków finansowych” organizowanego na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Wykładają tam wybitni przedstawiciele praktyki rynku kapitałowego. Nie będę ukrywał, że podejmowanie tego typu działań edukacyjnych traktuję jako jeden z elementów swojej misji zawodowej.

Rosnąca rola giełdy w gospodarce

Warto pamiętać, że mówi się obecnie o społecznej odpowiedzialności biznesu. W tym kontekście warto podkreślić rolę giełdy warszawskiej. Na GPW został stworzony indeks spółek odpowiedzialnych społecznie. Indeksem tym jest indeks Respect. Jest on promocją najwyższych standardów zarządzania w spółkach publicznych w aspektach: ekonomicznym, ekologicznym i społecznym.

Zakwalifikowano do niego kilkanaście spółek spośród wielu, które wypełniły ankiety dotyczące społecznej odpowiedzialności, będące podstawą nadania im ratingu. Ponadto – co bardzo ważne – giełda warszawska tworzy różne rankingi związane z ideą patriotyzmu gospodarczego. To bardzo cenna inicjatywa. Warto ją kontynuować i poszerzać. Być może warto też stworzyć nowe indeksy giełdowe.

W dniu 17 listopada 2016 roku założyciel i autor strony analizy-rynkowe.pl, wieloletni analityk rynku akcji Sławomir Kłusek zaproponował stworzenie odrębnego indeksu WIG-POL grupującego spółki znajdujące się pod kontrolą kapitału polskiego. W dniu 4 listopada 2015 roku na wspomnianej stronie internetowej opublikował on treść swojej korespondencji z przedstawicielami giełdy warszawskiej, w której zaproponował także stworzenie indeksu spółek Skarbu Państwa. Warto te propozycje rozważyć.

Indeks polskich spółek proeksportowych

Sam zresztą w przeszłości wielokrotnie postulowałem stworzenie na giełdzie warszawskiej odrębnego rynku notowań grupującego polskie spółki eksportowe. Już w 2003 roku podczas „Miesiąca Bankowości” organizowanego na ówczesnej Akademii Ekonomicznej w Poznaniu zaproponowałem, aby utworzyć fundusze inwestycyjne zajmujące się lokowaniem powierzonych przez klientów oszczędności w akcje i papiery dłużne emitowane przez polskie spółki proeksportowe, czyli takie, które znajdują się pod kontrolą kapitału polskiego, a jednocześnie charakteryzują się wysokim udziałem eksportu w sprzedaży. Fundusze takie można utworzyć przy bankach, w których Skarb Państwa ma duży pakiet akcji.

Indeks ten obejmowałby spółki będące własnością kapitału polskiego, a jednocześnie takie, których strategia miałaby charakter silnie proeksportowy. W tych wszystkich rozważaniach ważne jest to, aby wciąż utrzymywać znaczący udział Skarbu Państwa w akcjonariacie giełdy warszawskiej. Dzięki temu możliwe będzie pełnienie przez nią misji publicznej i podejmowanie szeregu kolejnych inicjatyw cennych dla polskiej gospodarki. Oby więc wybór nowego prezesa giełdy warszawskiej był kolejnym krokiem do jej dynamicznego rozwoju. Tego wypada nam wszystkim życzyć.

Prof. nadzw. UEP dr hab. Eryk Łon

Autor jest członkiem Rady Polityki Pieniężnej.

Aktualizacja 18 października 2017 (08:41)

Nasz Dziennik