logo
logo
zdjęcie

Archiwalne dokumenty zaprezentowane na konferencji prasowej w siedzibie Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie, 11 bm. Spotkanie dotyczyło projektu Instytutu pt. „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych dóbr kultury – zabytków oraz grobów i cmentarzy wojennych” Zdjęcie: Albert Zawada / PAP

Ochrona zabytków to też dokumentowanie

Środa, 11 maja 2022 (18:39)

Aktualizacja: Środa, 11 maja 2022 (21:13)

Zeskanowanie i udostępnienie ponad 1,3 mln dokumentów dot. dziedzictwa kulturowego będzie efektem realizowanego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa projektu digitalizacji i udostępniania cyfrowych dóbr kultury. Już ponad 700 tys. dokumentów z tego zbioru znajduje się na portalu zabytek.pl.

Projekt „Digitalizacja i udostępnianie cyfrowych dóbr kultury – zabytków oraz grobów i cmentarzy wojennych”, realizowany dzięki wsparciu UE, ma na celu cyfryzację dokumentów, takich jak: karty ewidencyjne, zdjęcia, mapy, plany, schematy, ryciny i inne dokumenty znajdujące się w archiwum Narodowego Instytutu Dziedzictwa oraz udostępnienie ich w przestrzeni on-line. Podjęte działania dotyczą wszystkich obiektów nieruchomych oraz archeologicznych wpisanych do Krajowej Ewidencji Zabytków oraz kart ewidencyjnych grobów i cmentarzy wojennych znajdujących się w archiwum urzędów wojewódzkich.

– Narodowy Instytut Dziedzictwa od 60 lat bada i dokumentuje zabytki, NID i jego poprzednicy prawni. Zbieramy więc wiedzę na temat zasobu zabytkowego w Polsce, ale też chronimy tak naprawdę pamięć o Polsce, która dzisiaj już nie istnieje, o krajobrazie, który nie istnieje – powiedziała dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa dr hab. Katarzyna Zalasińska.

Sekretarz stanu w MKiDN, generalny konserwator zabytków Jarosław Sellin wskazał, że „jednym z podstawowych elementów skutecznej ochrony zabytków jest dokumentowanie ich stanu zachowania i reprezentowanych przez nich wartości, polegające na tworzeniu i gromadzeniu informacji, w tym fotografii, planów, rysunków, schematów czy rycin”.

Dodał, że „konserwacja poprzez dokumentację stanowi naukowy zapis formy przestrzennej zabytku dla ocalenia go w świadomości naukowej i za jej pośrednictwem w pamięci zbiorowej społeczeństwa”. Jak mówił, „doświadczenia polskich konserwatorów przy odbudowie bądź rekonstrukcji zabytków, które wydawały się bezpowrotnie utracone wskutek zniszczeń II wojny światowej, stanowią wyraźny dowód na prawdziwość tego twierdzenia”.

Wiceminister kultury podkreślił, że „dzięki wielkiemu wysiłkowi polskich konserwatorów, ratujących często wręcz z narażeniem życia bezcenną dokumentację, udało się już po wojnie odtworzyć ważne dla kultury narodowej, pomniki naszej historii”.

Wskazał, że „doświadczenie ubiegłego wieku, lecz także najnowsze wydarzenia, które obserwujemy od lutego, czyli agresja Rosji na Ukrainę, wymierzona też w dobra kultury tego kraju, wymagają ciągłego rozwijania projektów dokumentacyjnych, odnoszących się do materialnego dziedzictwa naszego kraju”.

Poinformował, że w ramach tego procesu Generalny Konserwator Zabytków prowadzi siłami NID Krajową Ewidencję Zabytków w formie zbiorów kart ewidencyjnych znajdujących się w wojewódzkich ewidencjach zabytków, prowadzonych przez wojewódzkich konserwatorów zabytków.

Przypomniał, że projekt obejmuje „wszystkie obiekty nieruchome oraz zabytki archeologiczne włączone do Krajowej Ewidencji Zabytków oraz karty ewidencyjne grobów i cmentarzy wojennych znajdujących się w archiwum urzędów wojewódzkich”. – W mojej ocenie realizacja tego imponującego przedsięwzięcia obejmującego docelowo digitalizację ponad 1 mln 300 tys. dokumentów umożliwi po raz pierwszy zapoznanie się szerokiemu gronu odbiorców z tak dużym zasobem fachowej wiedzy na temat polskich zabytków. Co istotne, będzie to dostęp bezpłatny – zaznaczył Sellin.

Narodowy Instytut Dziedzictwa utworzył serwis zabytek.pl, w którego przestrzeni udostępniane są informacje o polskich zabytkach wraz z ich opisami i treściami multimedialnymi. Odwiedzający mogą zapoznać się z archiwalnymi i obecnymi zdjęciami obiektów, skanami dokumentacji z Krajowej Ewidencji Zabytków, modelami 3D, zdjęciami panoramicznymi czy lokalizacją zabytków.

Efektem podjętych działań ma być rozbudowana dziedzinowa baza danych z informacjami na temat obiektów zabytkowych, grobów i cmentarzy wojennych, a także teleinformatyczne zgromadzenie danych na ich temat na stronach prowadzonych przez Narodowy Instytut Dziedzictwa – zabytek.pl oraz mapy.zabytek.gov.pl. Znaleźć na nich można popularne zabytki wpisane do rejestru zabytków, obiekty z listy Światowego Dziedzictwa UNESCO, zabytki wpisane przez prezydenta na Listę Pomników Historii, obiekty ujęte w krajowej ewidencji zabytków nieruchomych i archeologicznych, a także ewidencję grobów i cmentarzy wojennych. Portal zabytek.pl umożliwia również zgłoszenie zagrożonych zabytków do lokalnego konserwatora zabytków.

Celem projektu jest zapewnienie powszechnego i bezpłatnego dostępu do zasobów, które na co dzień znajdowały się w zbiorach Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Dzięki digitalizacji informacje o zabytkach, grobach czy cmentarzach wojennych staną się powszechnie dostępne.

Wartość projektu została oszacowana na ponad 37 mln zł, z czego ponad 31,5 mln zł pochodzi z budżetu Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Pozostała część została przekazana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

APW, PAP

NaszDziennik.pl