Dzisiaj do obiegu trafiła kolejna moneta kolekcjonerska z serii „Wielkie aktorki” – poświęcona Gabrieli Zapolskiej. Seria prezentuje najwybitniejsze artystki polskiej sceny. Gabriela Zapolska – reżyserka, dyrektorka teatru, pisarka, publicystka żyła na przełomie XIX i XX wieku. Uznawana jest za jedną z najbardziej wyrazistych postaci w polskiej kulturze oraz najwybitniejszą polską dramatopisarkę tamtego czasu. Uroczysta promocja monety odbędzie się dzisiaj w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Uczestnicy będą mogli wysłuchać piosenek sprzed ponad stu lat do tekstów Karola Estreichera i Gabrieli Zapolskiej.
W folderze towarzyszącym emisji monety Diana Poskuta-Włodek przypomina najważniejsze wydarzenia z życia i twórczości Gabrieli Zapolskiej, w tym debiut literacki w 1881 roku, kiedy to w „Gazecie Krakowskiej” opublikowała nowelę „Jeden dzień z życia róży”. Gabriela Zapolska, a właściwie Maria Gabriela Stefania Korwin-Piotrowska, na scenie zadebiutowała w amatorskim teatrze Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, gdzie występowała od listopada 1879 do kwietnia 1880 roku. Późnej była niewielka rola Margot w komedii Kazimierza Zalewskiego pt. „Spudłowali” w teatrze krakowskim (obecnie Narodowy Stary Teatr), a w latach 1882-1889 występy w teatrach prowincjonalnych oraz we Lwowie i Poznaniu. Dalej – w latach 1889-1895 był Paryż, gdzie Zapolska kształciła się w sztuce aktorskiej, i bez większego sukcesu występowała w słynnym Théâtre Libre André Antoine’a oraz okazjonalnie w Théâtre de l’OEuvre. – Po powrocie (do Polski) znów trafiła na prowincję, lecz już w 1897 roku dyrektor Tadeusz Pawlikowski zaangażował ją do jednego z najlepszych polskich zespołów – Teatru Miejskiego w Krakowie (obecnie im. Juliusza Słowackiego) – czytamy w folderze emisyjnym. Pawlikowski doceniał zarówno talent aktorski, jak i literacki Zapolskiej. – Wystawiał jej świetnie skonstruowane, odważne dramaty osadzone w realiach najniższych warstw społecznych, środowisk żydowskich („Jojne Firułkes”, „Małka Szwarcenkopf”) i środowiska mieszczańskiego, któremu Zapolska nie szczędziła krytyki („Dziewiczy wieczór”, „Żabusia”). Ponadto na deskach Teatru Miejskiego można było oglądać dramaty zaangażowane politycznie, jak „Sybir” i aktualny ówcześnie „Tamten”, w obawie przed represjami zaborców sygnowany pseudonimem Maskoff – pisze Diana Poskuta-Włodek. W 1899 roku Zapolska przeniosła się do rodzinnego Lwowa, gdzie zajmowała się głównie pisarstwem. W 1901 roku zamieszkała ponownie w Krakowie, gdzie przeniosła się wraz z mężem malarzem Stanisławem Janowskim. – W okresie krakowskim założyła prywatną szkołę aktorską i nowatorską Scenę Niezależną wzorowaną na teatrze Antoine’a. W 1904 roku powróciła, już na stałe, do Lwowa, gdzie w latach 1907-1908 prowadziła własny teatr. Jej powieści, opowiadania, sztuki teatralne cieszyły się ogromnym powodzeniem – dodaje Diana Poskuta-Włodek. Gabriela Zapolska zmarła 21 grudnia 1921 roku we Lwowie.
Moneta zaprojektowana przez Dominikę Karpińską-Kopiec na rewersie przedstawia stylizowany portret Gabrieli Zapolskiej, a na awersie – kontur sali widowiskowej Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Srebrna moneta o nominale 20 złotych została wyemitowana w nakładzie do 10 tysięcy sztuk i można ją nabyć w cenie 270 złotych brutto w Oddziałach Okręgowych Narodowego Banku Polskiego oraz w sklepie internetowym NBP Kolekcjoner.
Dotychczas w serii „Wielkie aktorki” emitowanej przez Narodowy Bank Polski od 2019 roku ukazały się monety poświęcone Helenie Modrzejewskiej oraz Antoninie Hoffmann.
Kolejna emisja monet kolekcjonerskich zaplanowana jest na 21 października br. W tym dniu Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu srebrną monetę o nominale 10 złotych „30-lecie pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych”.
