logo
logo

Zdjęcie: nbp.pl/ Inne

NBP w hołdzie podchorążym strażakom

Poniedziałek, 22 listopada 2021 (20:03)

Aktualizacja: Wtorek, 23 listopada 2021 (09:14)

Jutro Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu srebrną monetę o nominale 10 zł „40. rocznica strajku w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej”. Tym samym Bank Narodowy uhonoruje pamięć i odwagę osób, które w nocy z 24 na 25 listopada 1981 roku podjęły walkę o Wyższą Oficerską Szkołę Pożarniczą, o jej demokratyczny status i samorządność.

Strajk okupacyjny w ówczesnej Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie był konsekwencją zapowiedzi wprowadzenia w życie nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym, która miała zmienić status uczelni. Miała być ona podporządkowana ustawie o wyższym szkolnictwie wojskowym. To z kolei dawałoby możliwość wykorzystania podchorążych np. do tłumienia protestów społecznych. Wobec tych planów na uczelni odbył się wiec. Zgromadzeni młodzi strażacy – studenci podchorążowie, proklamowali strajk okupacyjny, do którego przystąpiło ponad 90 procent podchorążych oraz część pracowników Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej.

Zamknięto bramy uczelni, rozstawiono straże. Wieść o strajku młodych strażaków – studentów szybko się rozeszła po całej Polsce. Ze strajkującymi solidaryzowali się Warszawiacy, ich rodzice i krewni, inne uczelnie wyższe, organizacje studenckie, Krajowa Sekcja Pożarnictwa, NSZZ „Solidarność”, duże zakłady z Hutą Warszawa, których przedstawiciele gromadzili się pod murami Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej dostarczając protestującym prowiant. Strajkujący mogli też liczyć na wsparcie duchowe kapelana „Solidarności”, ks. Jerzego Popiełuszki, który spowiadał uczestników strajku, odprawiał też dla nich Msze Św.  

Po 20 godzinach negocjacji prowadzonych w ramach Komisji Mieszanej składającej się z przedstawicieli MSW, Ministerstwa Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki oraz Komendy Głównej Straży Pożarnych, strona rządowa zerwała rozmowy. Pacyfikację strajku poprzedziła decyzja Rady Ministrów z 30 listopada 1981 roku o rozwiązaniu Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej w Warszawie. Mimo to strajkujący nie zaprzestali protestu. W tej sytuacji 2 grudnia 1981 roku kilka tysięcy funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, Służby Bezpieczeństwa, oddziałów ZOMO oraz żołnierzy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych podległych MSW stłumiło strajk z lądu i z powietrza. Studentów i pracowników siłą usunięto ze szkoły, ale nie zakończyło to protestu podchorążych, zmieniła się jedynie jego forma – na okupacyjny strajk wędrujący. Strajk młodych podchorążych był kontynuowany m.in. na Politechnice Warszawskiej i trwał do 13 grudnia 1981 roku, a więc do momentu wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Zajęcia na uczelni – już pod nową nazwą Szkoły Głównej Służby Pożarniczej oraz na nowych zasadach wznowiono na początku lutego 1982 roku.

Władza komunistyczna nie zapomniała jednak oporu podchorążych, czego efektem było uniemożliwienie grupie ponad 70 studentów Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej kontynuowanie nauki na jakiejkolwiek polskiej uczelni, wielu też szykanowano. Restrykcje spotkały także byłych pracowników Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej, którzy nie znaleźli zatrudnienia w Szkole Głównej Służby Pożarniczej.

Srebrna dziesięciozłotówka zaprojektowana przez Dobrochnę Surajewską – upamiętniająca strajk młodych podchorążych – na rewersie ukazuje tłum solidaryzujących się ze strajkującymi – Warszawian, rodziców, delegatów z uczelni wyższych i zakładów pracy zgromadzonych przed budynkiem Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej. Awers monety ukazuje wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, nominał oraz rok emisji – 2021.

Warto nadmienić, że główne obchody 40. rocznicy strajku w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej będące uhonorowaniem osób, które w listopadzie 1981 roku podjęły walkę o demokratyczny status i samorządność ówczesnej Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej – pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej polskiej Andrzeja Dudy, odbędą się 25 listopada w siedzibie Szkole Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie.

Kolejna emisja monet kolekcjonerskich przez Narodowy Bank Polski będzie miała miejsce 2 grudnia. W tym dniu do rąk kolekcjonerów trafią złote i srebrne monety z serii „Skarby Stanisława Augusta” – „Michał Korybut Wiśniowiecki”.

Mariusz Kamieniecki

NaszDziennik.pl