Papież Leon XIV w niedzielę przybył do położonego w peruwiańskich Andach miasta Cusco, historycznej stolicy imperium Inków. Spotkał się tam z wiernymi i reprezentantami pobożności ludowej. Mówił, że wiara nie oddziela, ale jednoczy z innymi ludźmi, co ma szczególne znaczenie w czasach podziałów i nieufności.
Spotkanie w mieście w południowo-wschodnim Peru, na wysokości około 3400 m n.p.m. odbyło się na terenie parku archeologicznego Sacsayhuaman, czyli rozległego kompleksu budowli obronnych, świątyń i systemów wodnych Inków. Zabytek jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
W jednej z najbardziej sugestywnych scenerii na świecie Papież powiedział: – Niezaprzeczalne jest piękno tego miejsca, które gości nas dzisiejszego poranka. Sacsayhuaman niczym kamienny ołtarz, wznosi się ku andyjskiemu niebu, dokąd niegdyś podążali przodkowie, poszukując tego, co boskie.
Homilię wygłoszoną w Narodowym Parku Archeologicznym Saqsaywaman Papież rozpoczął od modlitwy za zmarłego księdza arcybiskupa Cusco Richarda Daniela Alarcóna Urrutię, który uczestniczył w przygotowaniach do papieskiej wizyty.
Następnie nawiązał do piękna tego miejsca, przypominając, że chrześcijaństwo ukazuje Boga, który wychodzi na spotkanie człowieka. Wskazał na Maryję jako wzór otwartości na Jego wezwanie. Jej „tak” wypowiedziane podczas Zwiastowania pozwoliło Jej przyjąć wyjątkową misję w historii zbawienia.
Leon XIV podkreślił, że Bóg przemawia do człowieka w jego codziennym otoczeniu, poprzez język, symbole i znaki kultury. Jedną z najpiękniejszych form takiego spotkania jest pobożność ludowa, w której pamięć o przodkach, wiara rodzin, miłość do Chrystusa, ufność pokładana w Maryi i cześć oddawana świętym wyrażają się w muzyce, tańcu, wizerunkach i lokalnych tradycjach.
„Za każdym wizerunkiem, każdą pieśnią, każdą obietnicą i każdym znakiem kryje się wspólnota serc poszukujących Boga” – zaznaczył Papież. Zachęcił, aby praktyki przekazywane przez pokolenia stawały się okazją do spotkania z Chrystusem i głoszenia Go innym. Przypomniał w tym kontekście słowa Papieża Franciszka, który określił pobożność ludową jako „autentyczny wyraz spontanicznej działalności misyjnej Ludu Bożego”.
Ojciec Święty zwrócił uwagę, że spotkanie z Bogiem nie izoluje człowieka od innych, lecz umacnia jego więzi ze wspólnotą. Maryja, przyjmując misję powierzoną Jej przez Boga, stała się strażniczką daru przeznaczonego dla całej ludzkości. „Wiara nie oddziela, lecz jednoczy z Bogiem i z innymi” – podkreślił.
Wskazał, że jest to szczególnie ważne w świecie naznaczonym podziałami, ranami, nieufnością i trudnościami w budowaniu wzajemnych relacji. Tradycje religijne mogą być przestrzenią spotkania ludzi o różnych poglądach. Procesje, pielgrzymki, celebracje i święta patronalne mogą jednoczyć rodziny i wspólnoty, a także stawać się okazją do pojednania, przebaczenia i rozpoczynania na nowo – powiedział Papież.
Leon XIV zachęcił, aby święta religijne stawały się „szkołą braterstwa i miłosierdzia”, w której ludzie wspólnie pracują, modlą się, świętują i troszczą o potrzebujących. Dzięki temu radość może stać się udziałem wszystkich, a lokalne tradycje przyczyniać się do szerzenia kultury współistnienia, wzajemnej troski i pokoju.
Ojciec Święty podkreślił również znaczenie zaangażowania młodych w podtrzymywanie pobożności ludowej. Ich udział powinien być przyjmowany i doceniany poprzez słuchanie, współpracę oraz otwartość na potrzebne zmiany. Przyszłość tradycji nie polega bowiem wyłącznie na zachowywaniu odziedziczonych zwyczajów, ale na przekazywaniu ich w sposób żywy i odpowiadający kolejnym pokoleniom.
Ważne jest przy tym zachowanie ich chrześcijańskiej istoty: przybliżanie młodym historii zbawienia i życia świętych, wyjaśnianie religijnego znaczenia obchodów, dzielenie się Słowem Bożym oraz uczenie wspólnotowego przeżywania wiary. Papież zaznaczył, że tradycje powinny przekazywać żywe doświadczenie chrześcijaństwa, którego centrum i źródłem jest Eucharystia.
Leon XIV zwrócił uwagę na głęboko maryjny charakter pobożności ludowej w Peru. Przypomniał mozaikę w Ogrodach Watykańskich, którą pobłogosławił w ubiegłym roku, przedstawiającą różne wizerunki Maryi towarzyszącej peruwiańskiemu ludowi w jego radościach i cierpieniach.
Wskazał także na hymn Hanacpachap, autorstwa misjonarza Péreza Bocanegry, który wysławia Matkę Bożą za pomocą poetyckich obrazów zakorzenionych w kulturze andyjskiej. Wraz z kościołem św. Piotra Apostoła w Andahuaylillas stanowi on świadectwo twórczego głoszenia Ewangelii, które jednoczy ludzi wokół Chrystusa.
Na zakończenie Ojciec Święty zawierzył Maryi, Królowej Betlejemskiej, Matce i Opiekunce Cusco, odnowę pobożności ludowej.
