Jubileusz 180-lecia istnienia obchodzić będzie w najbliższą niedzielę kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Tomsku. Konsekrowana 1 października 1833 roku świątynia była pierwszym kościołem katolickim na Syberii.
Budowę kościoła rozpoczęto na tzw. Woskriesienskiej Górze w 1831 roku z inicjatywy Polaków, zesłanych na Syberię po Powstaniu Listopadowym 1830 roku, zgromadzonych wokół swojego proboszcza ks. Remigiusza Aponasewicza.
W 1857 roku przy świątyni wzniesiono murowaną dzwonnicę, a pięć lat później we wnętrzu kościoła zainstalowano pierwsze organy.
W 1900 roku parafia tomska liczyła już około 4 tys. wiernych. To oni ufundowali w 1902 roku nowe organy, a trzy lata później dwa nowe ołtarze boczne, poświęcone Najświętszej Maryi Panny z Lourdes oraz Najświętszemu Sercu Jezusowemu.
Po gruntownym odnowieniu kościoła w 1909 roku jego rekonsekracji dokonał ks. bp Jan Cieplak (1857-1926), wówczas sufragan mohylewski.
Po rewolucji bolszewickiej tomskich katolików dotknęły surowe represje. W 1937 roku władze sowieckie aresztowały ówczesnego proboszcza ks. Juliana Grońskiego, kościół został zamknięty dla kultu, a w jego wnętrzu urządzono planetarium. Od tego czasu miejscowi katolicy przez ponad 50 lat spotykali się na modlitwie w domach prywatnych, ryzykując tym samym kolejne prześladowania ze strony sowieckich władz.
Dopiero w 1990 roku świątynia została zwrócona katolikom. Ponownego poświęcenia kościoła dokonał w październiku 1991 roku ks. bp Józef Werth, mianowany kilka miesięcy wcześniej administratorem apostolskim Syberii.
Obecnie wspólnota katolików w Tomsku liczy ok. 500 wiernych, w większości Rosjan. Wśród parafian są również potomkowie polskich zesłańców.
Duszpasterzami są polscy kapłani. Od 16 lat posługę w parafii pełni ks. Andrzej Duklewski z diecezji siedleckiej (od 6 lat jako proboszcz). W pracy duszpasterskiej – jako wikariusz – od sierpnia 2009 roku pomaga mu ks. Marek Jaśkowski z diecezji warszawsko-praskiej.
