Konferencja odbyła się w Ostrówkach na Wołyniu, gdzie prowadzone są prace ekshumacyjne ofiar zbrodni dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów w 1943 r. Zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski poinformował, że Instytut po raz trzeci prowadzi w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej prace ekshumacyjne. Po ponad dwóch tygodniach działań odnaleziono szczątki 49 osób, a równolegle odkrywane są kolejne miejsca pochówku.
– Uroczystości pogrzebowe planujemy na 30 sierpnia – w rocznicę zbrodni, którą popełnili tu ukraińscy nacjonaliści. Na bieżąco pobieramy materiał genetyczny z wydobywanych szczątków i chciałbym w tym miejscu ponowić apel, by krewni rodzin z Ostrówek i Woli Ostrowieckiej zgłaszali się do nas i oddawali materiał genetyczny. Naszym celem jest identyfikacja odnalezionych ofiar. Chcemy przywrócić im imiona i nazwiska – zaapelował dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN
Podkreślił również, że na rozpatrzenie przez władze ukraińskie czeka nadal 14 wniosków IPN o przeprowadzenie prac poszukiwawczych złożonych w 2025 r., dotyczących ofiar walk o niepodległość, ofiar wojny obronnej 1939 r., ofiar zbrodni niemieckich, sowieckich, Zbrodni Wołyńskiej, dotąd nierozpatrzonych.
Wyraził nadzieję, że zapowiadane przez stronę ukraińską przyspieszenie procedur pozwoli na kontynuowanie prac w następnych miejscach. Zaznaczył, że Instytut przygotowuje także wniosek o przeprowadzenie ekshumacji w Hucie Pieniackiej, które – jeśli zgoda zostanie wydana – mogłyby rozpocząć się wiosną przyszłego roku.
Podczas konferencji zaprezentowano rzeczy osobiste znalezione przy ofiarach zbrodni.
– Medaliki, różańce, dwie pary butów – jedynie te rzeczy zachowały się przy odnalezionych. Te artefakty, które zostały wydobyte z dołów śmierci, są dla nas relikwiami. Bardzo byśmy chcieli, aby wróciły one do rodzin lub trafiły do muzeów w Polsce – dodał dr hab. Karol Polejowski.
Na konferencji prasowej obecni byli: konsul RP w Łucku Anna Nowakowska wraz z zespołem Konsulatu RP w Łucku, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell, członek Kolegium IPN prof. Grzegorz Motyka oraz dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku i doradca Prezydenta RP dr Marek Szymaniak.
Podczas wystąpienia prezes podziękował instytucjom wspierającym przedsięwzięcie, w tym Konsulatowi RP w Łucku, Ministerstwu Spraw Zagranicznych, Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ukraińskim partnerom i lokalnym władzom.
