Święty Franciszek – Jan Bernardone – przyszedł na świat
w 1182 r. w Asyżu w środkowych Włoszech. Urodził się
w bogatej rodzinie kupieckiej. Jego rodzice pragnęli,
by osiągnął stan szlachecki, nie przeszkadzali mu więc
w marzeniach o ostrogach rycerskich. W 1205 r. został pasowany na rycerza i udał się na wojnę, prowadzoną między Fryderykiem II a Papieżem. W tym czasie Bóg wyraźniej zaczął działać w życiu Franciszka. W Spoletto miał sen, w którym usłyszał wezwanie Boga. Powrócił
do Asyżu. Postanowił zamienić swoje bogate ubranie
z żebrakiem i sam zaczął prosić przechodzących
o jałmużnę. To doświadczenie nie pozwoliło mu już dłużej trwać w zgiełku miasta. Oddał się modlitwie i pokucie. Kolejne doświadczenia utwierdziły go w tym, że wybrał dobrą drogę. Pewnego dnia w kościele pw. św. Damiana usłyszał głos: „Franciszku, napraw mój Kościół”. Wezwanie zrozumiał dosłownie, więc zabrał się do odbudowy zrujnowanej świątyni. Aby uzyskać potrzebne fundusze, wyniósł z domu kawał sukna. Ojciec zareagował na to wydziedziczeniem syna. Pragnąc nadać temu charakter urzędowy, dokonał tego wobec biskupa. Na placu publicznym, pośród zgromadzonego tłumu przechodniów
i gapiów, rozegrała się dramatyczna scena między ojcem
a synem. Po decyzji ojca o wydziedziczeniu Franciszek zdjął z siebie ubranie, które kiedyś od niego dostał,
i nagi złożył mu je u stóp, mówiąc: „Kiedy wyrzekł się mnie ziemski ojciec, mam prawo Ciebie, Boże, odtąd wyłącznie nazywać Ojcem”. Po tym wydarzeniu Franciszek zajął się odnową zniszczonych wiekiem kościołów. Zapragnął żyć według Ewangelii i głosić nawrócenie i pokutę. Z czasem jego dotychczasowi towarzysze zabaw poszli za nim.
24 lutego 1208 r. podczas czytania Ewangelii o rozesłaniu uczniów uderzyły go słowa: „Nie bierzcie na drogę torby ani dwóch sukien, ani sandałów, ani laski” (Mt 10,10). Odnalazł swoją drogę życia. Zrozumiał, że chodziło
o budowę trudniejszą – odnowę Kościoła targanego wewnętrznymi niepokojami i herezjami. Nie chcąc zostać uznanym za twórcę kolejnej grupy heretyków, Franciszek spisał swoje propozycje życia ubogiego według rad Ewangelii i w 1209 r. wraz ze swymi braćmi udał się
do Rzymu. Papież Innocenty III zatwierdził jego regułę. Odtąd Franciszek i jego bracia nazywani byli braćmi mniejszymi. Wrócili do Asyżu i osiedli przy kościele
pw. Matki Bożej Anielskiej, który stał się kolebką zakonu. Franciszkowy ideał życia przyjmowały również kobiety.
Już dwa lata później, dzięki św. Klarze, która była wierną towarzyszką duchową św. Franciszka, powstał Zakon Ubogich Pań – klaryski. 14 września 1224 r. w Alvernii, podczas czterdziestodniowego postu przed uroczystością św. Michała Archanioła, Chrystus objawił się Franciszkowi
i obdarzył go łaską stygmatów – śladów męki Pańskiej. Najpopularniejszym tekstem św. Franciszka jest „Pieśń słoneczna”. Pozostawił po sobie pisma: napomnienia, listy, teksty poetyckie i modlitewne. Święty Franciszek jest patronem wielu zakonów, m.in. albertynów, franciszkanów, kapucynów, franciszkanów konwentualnych, bernardynek, kapucynek, klarysek, koletanek, tercjarzy, a także Włoch, Asyżu, Bazylei, Akcji Katolickiej, aktorów, ekologów, niewidomych, pokoju, robotników, tapicerów, ubogich, więźniów.
Patron dnia – św. Franciszek z Asyżu
Zgodnie z Ogólnymi normami roku liturgicznego Kościoła katolickiego, niedziela ma wyższą rangę liturgiczną niż wspomnienia świętych. Gdy wspomnienie św. Franciszka przypada w niedzielę, wspomnienie w danym roku „ustępuje” miejsca niedzieli zwykłej. Wyjątek stanowią kościoły franciszkańskie oraz parafie pod wezwaniem św. Franciszka – dla nich jest to patronalna uroczystość (odpust). W takich miejscach, ze względu na wysoką rangę uroczystości, obchody ku czci świętego są celebrowane w samą niedzielę zamiast tekstów z niedzieli zwykłej.
Warto pamiętać, że w tradycji franciszkańskiej wieczorem 3 października (w sobotę, jeśli 4 października to niedziela) odprawia się nabożeństwo Transitus, upamiętniające śmierć świętego. W tym roku 800. rocznica śmierci św. Franciszka z Asyżu przypada na 3–4 października 2026 roku i jest obchodzona w Kościele katolickim jako specjalny Rok Świętego Franciszka, trwający od 10 stycznia 2026 roku do 10 stycznia 2027 roku.
