W Markowej w przyszłym tygodniu rozpocznie się budowa Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów.
Jak podkreśla Bożena Knotz-Beda, menedżer projektu, zakres prac wymaga odpowiedniego czasu, a ich tempo jest uzależnione w dużej mierze także od pogody. – Trzeba zniwelować teren. Do wywiezienia jest ponad 12 tysięcy kubików ziemi. Sporo jest także robót betonowych związanych z wylaniem fundamentów i postawieniem ścian żelbetonowych i murów oporowych. Do tego dochodzą stropy, ale one będą wykonane już w przyszłym roku – podkreśla Bożena Knotz-Beda.
Budowa muzeum, które powstanie przy głównej drodze przebiegającej przez Markową, wymaga także zagospodarowania terenu wokół przyszłego obiektu. Zakłada budowę m.in. wodociągu, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, przełożenia sieci gazowniczej oraz parkingu, co ma pokryć Gmina Markowa.
Pomysł budowy muzeum w Markowej powstał w 2007 roku.
Jak podkreśla w rozmowie z portalem NaszDziennik.pl Bogdan Romaniuk, jeden z pomysłodawców, obecnie członek Zarządu Województwa Podkarpackiego, od tego czasu trwała batalia o to, żeby z tą inwestycją ruszyć. – Cieszymy się, że ta inwestycja wreszcie się rozpoczyna. Muzeum, zgodnie z ideą, będzie pozytywnym sygnałem dla Polski oraz dla Europy i świata przeciw oszczerstwom, że Polacy to antysemici czy szmalcownicy, jak często się nam zarzuca. Owszem, takie przypadki też miały miejsce, ale były sporadyczne. Muzeum pokaże prawdę, że Polacy to Naród, który z narażeniem życia niósł pomoc ludności żydowskiej. Świadczą o tym chociażby medale Sprawiedliwy wśród Narodów Świata przyznawane przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie, w których mamy największy udział – uważa Bogdan Romaniuk.
Muzeum zostanie zbudowane według koncepcji Studia Projektowego Nizio Design International Mirosława Nizio, w którym powstał projekt m.in. wnętrz Muzeum Powstania Warszawskiego. Budynek będzie miał kształt wychodzącego z ziemi prostokąta zakończonego trójkątnym, ostrym dachem. Obok muzeum zostanie zlokalizowany „sad pamięci” upamiętniający Polaków i Żydów mieszkających w Markowej, którzy zostali zamordowani w czasie II wojny światowej. Muzeum będzie nosiło imię Sług Bożych rodziny Józefa i Wiktorii Ulmów, którzy wraz z sześciorgiem dzieci zostali zamordowani przez Niemców w 1944 r. za ukrywanie ośmiorga Żydów z rodzin Szallów i Goldmanów.
Rozpoczęty w 2003 r. na szczeblu archidiecezji proces beatyfikacyjny Ulmów zakończył się w 2008 roku. W 2011 r. dokumentacja trafiła do Watykanu. W muzeum będą prezentowane historie Polaków z Podkarpacia, którzy udzielali pomocy rodzinom żydowskim. Opisy eksponatów muzealnych będą w językach: polskim, angielskim i hebrajskim.
Zostanie też zaprezentowana m.in. dokumentacja zbrodni na rodzinie Ulmów, a także część wyposażenia ich domu. Ponadto bogata biblioteka, korespondencje, świadectwa szkolne oraz sprzęt fotograficzny i zdjęcia, których autorem był Józef Ulma. Znajdzie się tam również dokumentacja ukazująca wrogą politykę hitlerowskich Niemiec wobec Polaków i Żydów, m.in. plakaty i obwieszczenia informujące o karze śmierci, jaka groziła za udzielanie pomocy ludności żydowskiej.
Inwestorem przedsięwzięcia jest Muzeum-Zamek w Łańcucie, wykonawcą jest firma Skanska. Budowa Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów w Markowej jest finansowana z budżetu Samorządu Województwa Podkarpackiego, obiekt ma być gotowy marcu 2015 roku. Kosztorys dotyczący prac budowlanych oscyluje w granicach 5,6 miliona złotych. Zarząd Podkarpacia będzie jeszcze musiał znaleźć środki na realizację scenariusza i aranżację wnętrz, co pochłonie ponad milion złotych.
