logo

W hołdzie ofiarom UPA

Poniedziałek, 27 czerwca 2016 (20:25)

Dziś w Kniażycach gm. Fredropol na Podkarpaciu odbyła się uroczystość odsłonięcia tablic poświęconych żołnierzom Wojska Polskiego, którzy zginęli w okolicach wsi w walce z UPA oraz ludności cywilnej zamordowanej przez tę formację.

Uroczystość rozpoczęła się o godz. 18.00 Mszą św. w kościele w Kniażycach. Prelekcję „Potyczka WP z UPA 26 czerwca 1946 r. w lasach pod Przemyślem” wygłosił Artur Brożyniak, historyk z rzeszowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Jak podkreśla, walka w lesie w pobliżu Kniażyc była jedną z większych porażek WP w starciach z UPA.

– Według polskich danych następnego dnia na pobojowisku odnaleziono ciała 26 żołnierzy i oficerów, w tym por. Zenona Kratki – dowódcy szkoły podoficerskiej, ppor. Franciszka Kunickiego – adiutanta szkoły podoficerskiej i ppor. Bronisława Rachwała – dowódcy jednego z plutonów – zauważa Artur Brożyniak.

Kolejni trzej żołnierze 28. Pułku Piechoty Wojska Polskiego zostali zamordowani przez UPA w rejonie Kniażyc 29 sierpnia 1946 r., a dwaj następni 21 września tegoż roku. Ofiarami zbrodni była też ludność cywilna. UPA zamordowała 17 cywilnych mieszkańców wsi Kniażyce i okolic, w tym 14 Polaków i trzech Ukraińców.

Jak podkreśla historyk dr Andrzej Zapałowski, jeden z organizatorów dzisiejszych uroczystości, tablice zostały umieszczone na kapliczce zwieńczonej figurą Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, którą w latach 50. ubiegłego wieku wystawił ojciec ppor. Rachwała, jednej z ofiar UPA.

– W czasach stalinowskich przygotowanie upamiętnień, które łączyłyby elementy religijne i świeckie, było niemożliwe. Dlatego ojciec ppor. Bronisława Rachwała wybudował kapliczkę zwieńczoną figurą Matki Bożej, a w betonie patykiem wyryto napis wskazujący, że jest ona poświęcona także żołnierzom 28. Pułku Piechoty Wojska Polskiego, którzy zginęli tam z rąk UPA – podkreśla w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl dr Andrzej Zapałowski.

Jak dodaje, tablice są prawdopodobnie pierwszym w Polsce wspólnym upamiętnieniem poświęconym 31 żołnierzom WP, cywilnym polskim mieszkańcom wioski oraz trzem Ukraińcom wymienionym z imienia i nazwiska. Owi Ukraińcy byli na siłę wcielonymi do UPA, którzy zdezerterowali, a pojmani przez banderowców zostali publicznie rozstrzelani w Kniażycach.  

Na pomniku – kapliczce z lat 50., teraz rozbudowanej, zostały umieszczone dziś trzy tablice: pierwsza ogólna poświęcona żołnierzom 28. Pułku Piechoty Wojska Polskiego oraz dwie boczne: pierwsza z nazwiskami 31 polskich żołnierzy, a druga z nazwiskami ludności polskiej i ukraińskiej zamordowanych we wsi Kniażyce przez UPA. Upamiętnienie powstało z inicjatywy Danuty Okoń z Przemyśla, kuzynki ppor. Bronisława Rachwała. 

Mariusz Kamieniecki