Historia Polaków na Białorusi

Chcemy odczarować mity o Polakach na Białorusi – powiedział dr Tadeusz Gawin, historyk i honorowy prezes ZPB. W Grodnie w środę trwa ostatni dzień konferencji naukowej „Polacy na Białorusi od końca XIX do początku XXI wieku”.

„Najważniejszą sprawą, którą realizujemy, jest napisanie wspólnej historii polskiej mniejszości narodowej na Białorusi przez Polaków i Białorusinów” – wskazał Gawin. Jak dodał, w białoruskich mediach oficjalnych, a nawet z ust niektórych przedstawicieli struktur rządowych można usłyszeć, że na Białorusi „nie ma Polaków, są to spolonizowani Białorusini czy »kościelni« Polacy”. „To nie jest prawda” – podkreślił Gawin. Powołał się m.in. na pierwszy spis ludności przeprowadzony na sowieckiej Białorusi w 1926 r., kiedy ok. 95 tys. respondentów zadeklarowało narodowość polską. Wskazał, że wielu naukowców uważa, że te liczby są zaniżone, ponieważ wyniki były oprotestowywane w wielu komisjach.

„Polacy wykazali wówczas bardzo wysoki poziom świadomości narodowej i determinacji w obronie swojej polskości. Później, w czasie represji stalinowskich, wielu z nich musiało zapłacić najwyższą cenę. Dziesiątki tysięcy Polaków zostały rozstrzelane” – mówił badacz. „Chcemy napisać historię niezakłamaną, pokazać, że od wieków Polacy mieszkają na terytorium dzisiejszej Białorusi” – zwrócił uwagę Gawin.

Zaznaczył, że prawie 50 proc. referentów biorących udział w konferencji to białoruscy historycy, w tym z renomowanych ośrodków, takich jak Białoruski Uniwersytet Państwowy, uczelnie w Mohylewie, Homlu czy Narodowa Akademia Nauk Białorusi.

– Ta konferencja ma przyszłość i będziemy robić wszystko, żeby odbyła się także za rok i w kolejnych latach – zapowiedział konsul RP w Grodnie Andrzej Raczkowski, otwierając ostatni, trzeci dzień obrad naukowców.

AB, PAP