Badanie: Księża diecezjalni w Polsce czują się zagrożeni

Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego w październiku i listopadzie 2024 r. przeprowadził badanie „Niebezpieczna misja? Agresja wobec duchownych, miejsc, obiektów kultu w Polsce”. Ankieta trafiła tylko do księży diecezjalnych. Jej wypełnienia podjęło się 966 duchownych. Kompletnych ankiet było 600.

Z kolei na dojście do ataku na kościół lub inne miejsca kultu związanego z parafią wskazało 19,3 proc. badanych. 15,4 proc. zwróciło uwagę, że doszło do zakłócenia Mszy św. i nabożeństw. 10,8 proc. wskazało zniszczenia mienia należącego do parafii lub osoby duchownej, a 7,2 proc. – zniszczenia grobów.

Na pytanie, czy ksiądz zgłosił którekolwiek z tych zdarzeń odpowiednim władzom lub instytucjom państwowym, 80,8 proc. zadeklarowało, że nie zgłaszało tego rodzaju działań, a 19,2 proc. zadeklarowało ich podjęcie.

Na pytanie, dlaczego tego nie zgłaszali, 46,2 proc. kapłanów odpowiedziało, że „nie było to wystarczająco poważnie zdarzanie”, 22,6 proc. wskazało „niechęć do formalności”, 14,6 proc. stwierdziło, że „nie ma zaufania do władz”. Z kolei „obawę przed zemstą” zadeklarowało 6,1 proc. badanych duchownych.

Wśród tych, którzy zgłaszali agresję, 88,9 proc. powiedziało, że zrobiło to odpowiednim władzom świeckim, a 33,3 proc., że przełożonym kościelnym.

Zapytani, jakie kroki podjęli, aby uniknąć agresji, 36 proc. odpowiedziało, że „zdecydowali się unikać pewnych miejsc i osób”. 27 proc., że zaczęło unikać chodzenia w sutannie czy koloratce, a 3 proc. prosiło o przeniesienie do innej parafii czy zrezygnowało z lekcji religii w szkole. 47 proc. nie podjęło żadnych działań, a 5 proc. nie wskazało żadnej odpowiedzi.

ISKK podał, że 90 proc. badanych księży uznało, że nie nosząc sutanny na terenie swojej parafii, a więc nie tylko na plebanii, czuje się bezpiecznie, a 9 proc. stwierdziło, że nie czują się bezpiecznie także bez widocznych znaków świadczących o przynależności do stanu duchownego.

Z kolei w gronie noszących sutannę lub koloratkę 81,5 proc. ma poczucie braku bezpieczeństwa. Bez elementów ubioru duchownego 90 proc. respondentów deklarowało, że czuło się bezpiecznie.

Pytani o przyczynę agresji badani księża najczęściej wskazywali media (96,4 proc.). Istnienie ideologicznych i politycznych konfliktów w polskim społeczeństwie jako czynnika wzmagającego agresję wskazało 91,1 proc. respondentów.

„85,9 proc. księży uważa, że w ciągu ostatnich 10 lat wzrósł poziom agresji wobec duchownych w Polsce. Jedynie 8 proc. twierdzi, że pozostał na tym samym poziomie” – wynika z badania ISKK.