Podhale: Pochowano szczątki Stanisława Klapera „Błachuta”
W rodzinnej miejscowości Stanisława Klapera „Błachuta”, „Ciepłego” w Kościelisku k. Zakopanego, odbyły się w czwartek uroczystości pogrzebowe żołnierza Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica”, zamordowanego przez komunistów w 1947 r. Szczątki Klapera odnaleziono w 2023 r. podczas prac ekshumacyjnych Instytutu Pamięci Narodowej na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Uroczystości rozpoczęła Msza św. w kościele św. Kazimierza Królewicza w Kościelisku, po której szczątki bohatera spoczęły w miejscowym grobie rodzinnym. Uroczystość z ceremoniałem wojskowym przygotował krakowski oddział IPN przy współpracy żołnierzy 5. Pułku Dowodzenia 2. Korpusu Polskiego.
Przed rozpoczęciem nabożeństwa dyrektor IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał przekazał na ręce rodziny Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany pośmiertnie Stanisławowi Klaperowi przez prezydenta RP Karola Nawrockiego.
– Gdy go mordowano w Krakowie, miał zaledwie 23 lata. Zamordowano go w konsekwencji przemyślanego procesu, który zorganizowano w Nowym Targu. Odbył się on tutaj z dwóch powodów: po pierwsze, by stał się przestrogą dla wszystkich innych żołnierzy i partyzantów podziemia niepodległościowego oraz dla tych, którzy ich wspierali. Przekaz tego procesu miał być jasny – jeśli będziecie walczyć o niepodległość Polski, zostaniecie zgładzeni – mówił dr Musiał.
Jak dodał, proces ten miał również drugi, propagandowy cel: – Zorganizowano go tutaj, na Podhalu, aby wzmocnić przekaz komunistycznej propagandy, która bohaterów kazała nazywać bandytami, a podziemie niepodległościowe – kryminalizować – zaznaczył.
Stanisław Klaper „Błachut”, „Ciepły” urodził się 24 października 1924 r. w Kościelisku w powiecie nowotarskim. W 1945 r. został przymusowo wcielony do Ludowego Wojska Polskiego, gdzie służył m.in. w 1. Berlińskim Pułku Artylerii Lekkiej. W maju 1946 r. otrzymał przepustkę do rodzinnej miejscowości, by uczestniczyć w prymicji swojego starszego brata – kapłana. Do jednostki już nie wrócił. Zdecydował się wstąpić do partyzantki niepodległościowej Józefa Kurasia „Ognia”, działającej na Podhalu.
W szeregach Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica” walczył w 2. kompanii dowodzonej przez Stefana Ostaszewskiego „Ryśka”, a następnie Jana Kolasę „Powichra”. Brał udział w licznych akcjach zbrojnych grupy na terenie Podhala, Spisza i Słowacji.
7 grudnia 1946 r. w Dolinie Starorobociańskiej w Tatrach doszło do starcia oddziału „Błyskawicy” z grupą operacyjną Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Po walce Klaper został aresztowany i przekazany w ręce komunistycznych służb.
Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie podczas sesji wyjazdowej w Nowym Targu 15 stycznia 1947 r. skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano 3 lutego 1947 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Ciało Klapera potajemnie pogrzebano w nieoznaczonym miejscu na cmentarzu Rakowickim.
Po ponad 70 latach, w lipcu 2023 r., jego szczątki zostały odnalezione podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. W ceremonii pogrzebowej wzięli udział przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, Wojska Polskiego, władz samorządowych, kombatanci, mieszkańcy Podhala oraz rodzina Stanisława Klapera.
APW, PAP
