Uczczono Węgrów pomagających Polakom

Złożeniem kwiatów i modlitwą uczczono w czwartek w Budapeszcie pamięć dwóch Węgrów zasłużonych w niesieniu pomocy polskim uchodźcom podczas II wojny światowej: Jozsefa Antalla seniora oraz płk Zoltana Balo.

Ambasador Roman Kowalski oraz przedstawiciele organizacji polonijnych na Węgrzech złożyli wieńce na cmentarzu Farkasreti, gdzie spoczywają Antall i Balo. Zmówiono wspólną modlitwę po węgiersku i polsku, a także minutą ciszy uczczono cywilów i żołnierzy poległych podczas wojny.

Na uroczystości obecni byli potomkowie Antalla seniora, w tym jego wnuczka Klara Hejj. Krótkie przemówienie wygłosił były minister spraw zagranicznych Węgier Geza Jeszenszky, którego żona Edit także jest wnuczką Antalla seniora.

– To bardzo symboliczne spotkanie, bo wiadomo, że tysiące Węgrów pomagało Polakom. Te dwa groby są symbolicznymi miejscami, gdzie chcemy podziękować wszystkim Węgrom za wyjątkowy gest opieki w 1939 r., kiedy po 17 września, po ataku Związku Radzieckiego na Polskę, około 140 tys. uchodźców polskich trafiło na Węgry – podkreślił w rozmowie z PAP ambasador Roman Kowalski.

Jak zaznaczył, uroczystość przy grobach Antalla i Balo organizowana jest co roku 1 września, a dzień wcześniej odbywa się coroczne spotkanie w Balatonboglar nad Balatonem uczniów polskiej szkoły i gimnazjum, które działały w tym mieście podczas II wojny światowej. Ambasador powiedział, że w tym roku po raz pierwszy nie było na nim już samych „boglarczyków”, a tylko ich potomkowie.

Córka jednego z „boglarczyków” Andrzeja Jurasza, Lucyna Latała-Zięba, powiedziała PAP po czwartkowej uroczystości, że wiele rodzin, w tym jej własna, przeżyło wojnę dzięki pomocy Antalla i Balo. „Dziadek jako piłsudczyk i mundurowy na pewno wylądowałby gdzieś w Katyniu, a dzięki temu, że przeszedł na Węgry z całą rodziną, przeżył. Pomoc ta dotyczyła zarówno uchodźców cywilnych, jak i wojskowych – podkreśliła.

Jak mówiła, jej ojciec dotarł na Węgry 23 września 1939 r. w wieku 16 lat. – Dziadkowie moi przebywali w kilku obozach cywilnych, natomiast ojciec i dwójka jego rodzeństwa od razu zostali skierowani do Zamardi, a potem do Balatonboglar, gdzie się uczyli – powiedziała. Jak dodała, ciotka i ojciec zdali maturę w 1941 r. i 1943 r.; następnie rozpoczęli studia w Budapeszcie, ale ich naukę przerwało wkroczenie Niemców na Węgry w marcu 1944 r.

Jozsef Antall senior jest ojcem pierwszego demokratycznie wybranego premiera Węgier, również Jozsefa, który sprawował urząd w latach 1990-1993.

RS, PAP