logo

Znaleziono naturalne enzymy rozkładające plastik

Środa, 16 września 2026 (20:55)
Aktualizacja: Czwartek, 17 września 2026 (08:32)

Duńscy naukowcy znaleźli 12 naturalnych enzymów rozkładających poliuretan i nylon. Natrafili na nie po zebraniu milionów bakterii m.in. z wysypiska w Kenii, zoo i z kompostu.

Naukowcy z Uniwersytetu w Aarhus na łamach magazynu „Angewandte Chemie” opisali badanie, w ramach którego dzięki oryginalnemu podejściu znaleźli 12 enzymów, które degradują trudne do rozłożenia tworzywa sztuczne – poliuretan i nylon.

Poliuretan można znaleźć w przeróżnych produktach – od pianek w materacach i podeszwach butów po izolację lodówek. Nylon wykorzystuje się natomiast m.in. w odzieży, torbach, samochodach, linach, elementach silników, sieciach rybackich i wielu innych zastosowaniach.

Badacze zebrali miliony bakterii z wysypiska w Kenii, tropikalnego zoo Randers Regnskov, jelit larw oraz z kompostownika w pobliżu Aarhus, po czym zbadali produkowane przez nie enzymy. Jest to metoda zwana bioprospekcją, która polega na poszukiwaniu w przyrodzie organizmów i materiału genetycznego z potencjalnymi zastosowaniami w badaniach i przemyśle.

Najbardziej obiecującym kandydatem okazał się enzym pochodzący z bakterii znalezionej w kompoście, nazwany przez badaczy CCPUR1. Jak wyjaśniają eksperci, „CC” pochodzi od bakterii Chelatococcus composti, natomiast „PUR” od określenia „PURase”, czyli hydrolazy poliuretanu – enzymu zdolnego do rozkładania poliuretanu (PUR).

Enzym jest w stanie przyłączać duże polimery, a przy tym jest wyjątkowo stabilny i lepiej niż inne enzymy znosi wysokie temperatury oraz działanie różnych rozpuszczalników. Naukowcy tłumaczą, że bakterie żyjące w kompoście uczą się radzić sobie z trudnymi do rozłożenia roślinnymi polimerami. Ponadto kompost może się silnie nagrzewać, osiągając temperaturę nawet 80 st. C.

Ponieważ enzymy działają selektywnie, naukowcy wyobrażają sobie opracowanie czegoś w rodzaju enzymatycznego koktajlu. Najpierw usuwałby on poliuretan, a następnie nylon.

APW, PAP