logo
logo

Zdjęcie: Robert Sobkowicz/ Nasz Dziennik

Niech złoty trwa!

Środa, 17 października 2018 (12:31)

Już za kilka tygodni będziemy obchodzili setną rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę. W tym kontekście warto zauważyć, że kilka lat po odzyskaniu niepodległości w miejsce walut byłych krajów zaborczych został wprowadzony polski złoty.

Przeprowadzona została więc reforma walutowa. Polegała ona także na utworzeniu Banku Polskiego. Przywódcy odradzającego się państwa polskiego zdawali sobie sprawę, jak wielkie znaczenie z wielu punktów widzenia ma własna waluta. Stanowiła ona i stanowi nadal kluczowy składnik suwerenności Polski.

Mając świadomość ważnych zalet posiadania własnej waluty, w roku 2007 opublikowałem na stronie Narodowego Banku Polskiego raport „Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro”. Opracowałem go jeszcze jako doktor nauk ekonomicznych, czyli przed habilitacją. Postąpiłem tak, mając świadomość, że napisanie raportu na tak kontrowersyjny temat nie wzbudzi entuzjazmu w środowisku ekonomicznym i może być dla mnie sporym ryzykiem na drodze dalszego rozwoju naukowego. Uznałem jednak, że nie mogę milczeć i muszę podzielić się z moimi rodakami określonymi argumentami przemawiającymi za utrzymaniem waluty narodowej. Pamiętam, że w tamtym okresie zdecydowanie dominował pogląd o potrzebie wejścia Polski do strefy euro i to jak najszybszego. W swoim raporcie wyraziłem natomiast zdanie przeciwne, stając w obronie suwerenności monetarnej, którą zdefiniowałem jako prawo danego kraju do prowadzenia własnej polityki pieniężnej. W raporcie stworzyłem pewną ogólną koncepcję zalet suwerenności monetarnej.

Doszedłem do wniosku, że można mówić o trzech podstawowych ogólnych zaletach suwerenności monetarnej. Po pierwsze, wyraziłem przekonanie, że suwerenność monetarna daje nam prawo do prowadzenia własnej polityki pieniężnej zgodnie z interesem naszego kraju. Jeżelibyśmy bowiem przekazali nasze kompetencje ze szczebla NBP na szczebel Europejskiego Banku Centralnego, to przekazalibyśmy te kompetencje instytucji, która kieruje się troską o gospodarkę strefy euro, a nie o gospodarkę Polski. Działoby się tak choćby dlatego, że udział produktu krajowego brutto naszego kraju w PKB strefy euro jest tylko kilkuprocentowy. Tymczasem posiadając prawo do prowadzenia własnej polityki pieniężnej, możemy kształtować ją w sposób odpowiadający potrzebom naszej gospodarki. Aktualnie NBP realizuje tzw. bezpośredni cel inflacyjny wynoszący 2,5 proc. z możliwością odchyleń o +/- 1 proc. w dół lub górę. Zasadniczo nasz bank centralny stara się, aby inflacja kształtowała się na poziomie zbliżonym do owego celu. Istnieje jednak duża elastyczność przy wyborze drogi dojścia do niego. Zawsze podkreślam, że cel inflacyjny powinien być tak realizowany, aby było to jak najbardziej korzystne dla realnej sfery naszej gospodarki, w tym dla realnego wzrostu PKB oraz dla sytuacji na polskim rynku pracy.

Drugą zaletą suwerenności monetarnej jest prawo samodzielnego doboru instrumentów polityki pieniężnej. W tym kontekście warto zauważyć, że spektrum instrumentów polityki pieniężnej w różnych krajach w ostatnich kilku latach poszerzyło się i to wyraźnie pokazuje na wzrost znaczenia polityki pieniężnej w kształtowaniu procesów gospodarczych.

Po trzecie, suwerenność gospodarcza umożliwia wybór sposobu usytuowania banku centralnego w strukturze organów władzy państwowej. Jest to bardzo ważne, zważywszy na potrzebę współpracy NBP z innymi organami państwa. Potrzebna jest tu koordynacja polityki pieniężnej i budżetowej.

W kontekście dziś podejmowanej tematyki chciałbym podkreślić, że ogromne znaczenie w przyszłości będzie mieć konsekwencja w walce o utrzymanie prawa Polski do prowadzenia własnej polityki pieniężnej. Jest to ogromnie istotne dlatego, że od czasu do czasu mogą pojawiać się głosy o potrzebie likwidacji polskiego złotego. Bardzo ważne jest więc ciągłe przypominanie o zaletach własnej waluty narodowej.

Jest rzeczą bardzo pożyteczną, że NBP zorganizował konkurs dla młodzieży, w którym młodzi Polacy mogli przedstawić zalety suwerenności monetarnej, zalety polskiego złotego. Warto tego typu konkursy powtarzać w przyszłości, i to wielokrotnie.

Wielkie znaczenie ma także budowa szerokiego frontu opinii publicznej wspierającej zachowanie polskiego złotego. Warto podczas różnych odczytów, konferencji, uroczystości i przemówień wskazywać na zalety naszej waluty narodowej.

Ogromną rolę do odegrania w procesie obrony złotego mają też internauci, którzy działając na różnych forach internetowych i w tzw. mediach społecznościowych, mogą przedstawiać zalety prawa Polski do prowadzenia polskiej polityki pieniężnej oraz ostrzegać przed koncepcją wejścia Polski do strefy euro. Można także np. podczas inauguracji roku akademickiego na różnych uczelniach nawiązywać w swych wypowiedziach do potrzeby obrony waluty narodowej.

Dlaczego o tym piszę? Jestem bowiem przekonany, że istnieją niestety środowiska, które chciałyby doprowadzić do likwidacji naszej waluty narodowej. Dlatego też nasza walka o zachowanie złotego musi być prowadzona konsekwentnie, każdego roku, każdego miesiąca, każdego tygodnia, każdego dnia. Także w tym kontekście należy pamiętać, że jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy!

Prof. nadzw. UEP dr hab. Eryk Łon członek Rady Polityki Pieniężnej

Nasz Dziennik