logo
logo

Zdjęcie: Marek Borawski/ Nasz Dziennik

Zadbać o płynność

Poniedziałek, 16 marca 2020 (21:53)

Zarząd NBP w związku z koronawirusem podjął decyzję o wykorzystaniu dodatkowych instrumentów, m.in. operacji zasilających banki w płynność tzw. repo – poinformował Bank w komunikacie. Zarekomendował też, aby rząd zawiesił płatność podatków czy składek na ZUS przez firmy.

Narodowy Bank Polski na bieżąco monitoruje sytuację firm, które ankietuje w ramach tzw. szybkiego monitoringu oraz ma możliwość przeprowadzania tzw. szybkich sond – podał bank centralny w poniedziałkowym komunikacie.

„Na tej podstawie wiemy, że wprawdzie sytuacja płynnościowa większości podmiotów jeszcze nie pogorszyła się istotnie, bo upłynęło niewiele czasu od zaistnienia stanu zagrożenia epidemicznego w Polsce, jednak sytuacja ta jest bardzo dynamiczna i zaczęła się już pogarszać, w niektórych obszarach wyraźnie” – napisano.

„Przedsiębiorcy zgłaszają bardzo duże obawy przed narastaniem zatorów płatniczych. Wiadomo także, że niektórzy eksporterzy nie otrzymują należnych płatności od swoich kontrahentów zagranicznych. Ograniczona może zostać działalność niektórych firm w wyniku przymusowej kwarantanny pracowników lub też konieczności pozostania w domu (…). Dodatkowo następuje pogorszenie nastrojów prowadzące do ograniczenia zakupów towarów nieżywnościowych i usług, a także zakłócenia globalnych sieci podaży oraz inwestycji” – czytamy w komunikacie.

W związku z tym, bank uwzględniając tę sytuację, szczególnie zagrożenie dla sfery realnej gospodarki, podjął decyzję o wykorzystaniu dodatkowych instrumentów.

Pierwsze działania skierowane są do sektora bankowego.

NBP wyjaśnił, że chodzi o operacje zasilające banki w płynność, tzw. operacje repo. „Dostęp do tych operacji będzie rodzajem ubezpieczenia na wypadek pojawienia się potrzeby zasilania banków w płynność. Tego typu działania podjęło już wiele banków centralnych” – wyjaśniono.

Bank poinformował ponadto, że pierwsza operacja repo została już przeprowadzona w poniedziałek.

NBP zapowiedział ponadto wdrożenie na dużą skalę zakupu obligacji skarbowych na rynku wtórnym w ramach strukturalnych operacji otwartego rynku, co zmieni długoterminową strukturę płynności w sektorze bankowym. „Skutkiem tych operacji powinno być także utrzymanie płynności rynku wtórnego obligacji skarbowych” – dodano.

NBP ma zamiar wprowadzić również kredyt wekslowy dla banków, który – podobnie jak program TLTRO wprowadzony przez EBC – będzie umożliwiać refinansowanie kredytów udzielanych przez banki przedsiębiorstwom sektora niefinansowego.

Bank centralny zarekomendował ponadto Radzie Polityki Pieniężnej (RPP) „istotne obniżenie stopy rezerwy obowiązkowej oraz podniesienie oprocentowania rezerwy z 0,5 proc. do poziomu stopy referencyjnej”. Według banku, umożliwi to utworzenie dodatkowego bufora płynnościowego dla banków oraz obniży ich koszty z tytułu utrzymywania rezerwy.

Kolejne rekomendacje NBP są skierowane do rządu i odnoszą się do przedsiębiorców. Miałby one na celu m.in. zmniejszenie ryzyka ich upadku.

Według banku centralnego mogłoby to być np. czasowe wprowadzenie metody kasowej rozliczania podatków dla wszystkich firm oraz zawieszenie płatności podatków oraz składek na ZUS i PPK oraz rozłożenie ich na nieoprocentowane raty płatne po okresie karencji – na umotywowany wniosek przedsiębiorcy.

„Firmy, które znajdą się w trudnej sytuacji i tak nie zapłacą podatków, a bez tego rozwiązania grozić im będzie upadłość” – zauważono.

Kolejnym, jak sam NBP podkreśla, dość radykalnym, ale skutecznym rozwiązaniem – byłaby w uzasadnionych przypadkach możliwość obniżenia wynagrodzenia – nie niżej niż płaca minimalna – na określony okres, przy obowiązku późniejszego wyrównania. „Tego typu rozwiązanie jest z pewnością korzystniejsze niż upadłość i bezrobocie. Należałoby także rozważyć kompensowanie przedsiębiorcy przez ZUS kosztów absencji związanej z epidemią koronawirusa już od pierwszego dnia” – czytamy w rekomendacjach.

Według NBP, szczególną rolę powinna też odgrywać Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), która powinna ściśle monitorować charakter i zakres wpływu epidemii na zdolność banków do świadczenia usług finansowych, a także okresowo sprawozdawać ważne ustalenia w tym zakresie Komitetowi Stabilności Finansowej.

„Komisja powinna także wyrazić zgodę na wykorzystanie nadwyżki płynności w stosunku do minimalnego wymogu LCR w celu zapewnienia tymczasowej płynności przedsiębiorstwom niefinansowym – bez uszczerbku dla ich oceny ostrożnościowej. Wreszcie pożądane byłoby elastycznie podchodzenie do realizacji przez banki wymogu MREL, pozwalając bankom wykorzystać w pełni okres przewidziany w BRRD II, tj. do 2024 r.” – dodano.

NBP z zadowoleniem przyjmuje zapowiedzi banków, które zapowiadają wdrożenie karencji w spłacie kredytu. Wsparciem dla banków mogłoby być zredukowanie lub zawieszenie podatku bankowego, w szczególności w zakresie ekspozycji korporacyjnych – oceniono. „Zarząd NBP popiera także obniżenie wymaganego bufora ryzyka systemowego, w celu utrzymania podaży kredytu przez banki. Redukcja stopy z 3 proc. do 0 proc. dałaby ok. 30 mld zł uwolnionego kapitału” – podkreślono.

Jak poinformowano, zarząd NBP popiera też zapowiedź szefa banku Adama Glapińskiego, że będzie proponował RPP obniżenie stóp procentowych NBP. „Wpłynęłaby ona na obniżenie bieżących marż odsetkowych banków, jednak w dłuższej perspektywie będzie wspierała sytuację finansową banków dzięki korzystnemu oddziaływaniu na jakość portfela kredytowego” – zauważono.

Według zarządu NBP, obniżenie stóp wpłynie na kondycję finansową wielu firm, które mają pozaciągane kredyty. Odnosić się to też będzie do gospodarstw domowych i kredytów – szczególnie mieszkaniowych.

„Wdrożone i rekomendowane działania po stronie NBP są odwracalne – to ważne na wypadek, gdyby sytuacja szybko się poprawiła, na co wszyscy liczymy. Zdecydowane i wyprzedzające działania są obecnie niezbędne, aby przejściowe zaburzenia gospodarcze nie utrwaliły się, co jest konieczne dla utrzymania długofalowego potencjału polskiej gospodarki” – zaznaczono.

Na koniec NBP zapewnił jako emitent, że banki są sprawnie zaopatrywane w banknoty i monety, mimo zwiększonych wypłat przez klientów. Bank centralny dodał, że wartość banknotów w zapasie NBP umożliwia w całości realizację zamówień banków.

RP, PAP

NaszDziennik.pl