logo
logo

Pomnik Hipolita Cegielskiego w Poznaniu Zdjęcie: Radomil/ Licencja: CC BY 2.0/ Wikipedia

Praca organiczna wczoraj i dziś

Środa, 19 grudnia 2018 (21:09)

Już 27 grudnia 2018 roku obchodzić będziemy setną rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego. Na skutek działań zbrojnych Wielkopolska została przyłączona do nowo tworzącego się państwa polskiego. Warto jednak zauważyć, że wspomniane działania zbrojne zostały poprzedzone wieloletnią pracą organiczną.

Przez ową pracę organiczną można rozumieć pracę nad obroną ludności polskiej żyjącej na ziemiach polskich znajdujących się pod zaborami. Praca organiczna była prowadzona w bardzo różnych obszarach. Jej istotą była obrona tego, co polskie. Prowadzona była działalność wychowawcza, broniono polskiej ziemi i języka polskiego, tworzono polskie podmioty gospodarcze.

Historyczny fundament

Zadań tych podejmowali się bardzo różni ludzie. Przykładowo Hipolit Cegielski był nauczycielem języka polskiego, a z biegiem czasu stał się polskim przedsiębiorcą. Karol Marcinkowski był lekarzem i poświęcał swoje życie ochronie zdrowia także wśród tych najbiedniejszych. Ksiądz Piotr Wawrzyniak przyczynił się do stworzenia polskich banków spółdzielczych. Warto także podkreślić ważną rolę polskich kobiet. Pracę organiczną wykonywały np. Emilia Szczaniecka, Bibianna Moraczewska czy też np. Julia Molińska-Woykowska. W tym kontekście należy podkreślić ogromne zasługi generałowej Jadwigi Zamoyskiej. Prowadziła ona pracę wychowawczą, pisała książki, także o tematyce patriotycznej. Wszystko to czyniła w zgodzie z nauczaniem Kościoła.

Mówiąc o pracy organicznej, warto zauważyć, że potrzebna jest ona nam także dzisiaj. Uważam tak dlatego, że w pewnym sensie dziś znów żyjemy jakby pod zaborami. Naturalnie zabory te mają inny charakter. O ile w XIX wieku oznaczały one rozbiór Polski między Rosję, Austrię i Prusy, o tyle dziś są związane ze znacznym wciąż uzależnieniem naszej gospodarki od kapitału zagranicznego. Oczywiście jego napływ ma też swoje pozytywne skutki, a osoby pracujące w korporacjach międzynarodowych należy szanować z uwagi na ich człowieczeństwo, niemniej uzależnienie od kapitału zagranicznego ma nadal miejsce.

Zadania na dziś

Nie należy się tym przerażać. Do życia potrzebna jest bowiem nadzieja. Oczywiście musi to być nadzieja oparta na ogromnym wewnętrznym spokoju i umiejętności planowania poszczególnych działań. Mówiąc o swoistych współczesnych zaborach, pragnę podkreślić, iż współczesna gospodarka ma nieco inny charakter niż gospodarka XIX-wieczna. Przykładowo obserwujemy ogromny wzrost znaczenia nowoczesnych technologii, coraz bardziej powszechny staje się internet. Ogromną rolę odgrywają internetowe media oraz telewizja. Działamy więc w nieco innych warunkach. Z tego powodu także praca organiczna pod współczesnymi zaborami musi być prowadzona w nieco inny sposób, w nieco innych formach niż w okresie, gdy Polska znajdowała się pod zaborami Rosji, Austrii i Prus.

Przykładowo internet stwarza różne zagrożenia, lecz także daje szanse. Można go porównać do noża, za pomocą którego można pokroić chleb, ale również zabić niewinnego człowieka. Znaczenie internetu powoduje, że ważny jest każdy Polak, który rozumie mechanizmy funkcjonowania internetu i działa w nim, broniąc tego, co polskie. Można np. dokonywać odpowiednich wpisów na forach dyskusyjnych czy też w tzw. mediach społecznościowych. Można tworzyć własne strony internetowe, blogi, prowadzić korespondencję.

Siła we wspólnocie

Współpraca między polskimi patriotami może być zarówno formalna, jak i nieformalna. Można stworzyć formalną organizację, ale również działać w sposób nieformalny, czyli bez formalnych struktur. Przykładowo kiedy prowadziłem na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu wykłady z patriotyzmu gospodarczego, to pojawiło się na nich wiele różnych osób z różnych środowisk. Byli tam naukowcy, przedsiębiorcy, przedstawiciele świata mediów, studenci. Każdy z nich może być pewnym ogromnie ważnym składnikiem swoistej pozytywistycznej polskiej pajęczyny patriotycznej. Nie będąc zrzeszony formalnie w jakiejś organizacji, może działać na obszarze, który jest mu najbliższy, na polu swoich zainteresowań zawodowych. Tam, gdzie jest potrzebny, może realizować cele polskie. Może pozyskiwać współpracowników.

To właśnie chcę w tym artykule bardzo mocno podkreślić, że każdy, kto chce działać dla polskiej sprawy, jest potrzebny. Liczy się każdy, nawet z pozoru drobny gest. To tylko z pozoru jest gest drobny, ale suma takich wielu drobnych działań to jest ogromna siła. Przykładowo każdy wartościowy wpis w internecie broniący tego, co polskie, jest jak wygrana bitwa pod Grunwaldem. Porównania tego używam dlatego, że chcę wskazać na ogromną rolę nawet właśnie takich drobnych działań wykonywanych z motywów patriotycznych. Mimo różnic pomiędzy współczesnymi zaborami a tymi zaborami, pod którymi Polska była przez 123 lata, należy też pamiętać o pewnych podobieństwach. Aby o owych podobieństwach i różnicach się przekonać, warto czytać książki o tych, którzy wykonywali pracę organiczną wówczas, gdy Polska walczyła o odzyskanie niepodległości.

Prof. nadzw. UEP dr hab. Eryk Łon, członek Rady Polityki Pieniężnej

Nasz Dziennik