logo
logo

Dziś w
„Naszym
Dzienniku”

Lidia Przędzakowska i Wiktor Ćmielewski, przywódca organizacji Młode Białe Orły Zdjęcie: FOT. ARCH. IPN/ Inne

Młode Białe Orły z Sandomierza

Piątek, 12 maja 2023 (08:03)

Aktualizacja: Piątek, 12 maja 2023 (08:21)

Niezgoda polskiego społeczeństwa wobec zawłaszczenia władzy przez komunistów przybierała różne formy.
Po wojnie najsilniejszy opór stawiali Żołnierze Wyklęci, walczący z bronią w ręku o przywrócenie Niepodległej. Istotną rolę odegrali również działacze polityczni, którzy pomimo narastających represji, jawnie lub w konspiracji, występowali przeciwko polityce PPR. Nie należy zapominać o znaczeniu Kościoła. Po pacyfikacji środowisk niepodległościowych to wspólnota wiernych – duchowni
i świeccy – dbała o poszanowanie wartości zwalczanych przez tzw. władzę ludową.

W tle „wielkiej historii” prowadzona była jeszcze jedna walka. Uczestniczyli w niej członkowie młodzieżowych organizacji niepodległościowych (antykomunistycznych).
O jej wyjątkowości świadczył fakt, że do zmagań z władzą komunistyczną przystąpiły młodsze generacje Polaków
– gimnazjaliści i uczniowie szkół średnich. Już w drugiej połowie lat czterdziestych XX w. zaczęły powstawać
w kraju pierwsze sprzysiężenia młodzieżowe. W latach 1944-1956 istniały 972 organizacje młodzieżowe,
w których zaangażowanych było około 11 tysięcy osób. Zdaniem dr. hab. Jacka Wołoszyna, który jako jeden
z pierwszych badał zagadnienie oporu młodzieży, organizacje tego typu: „zakładali we wszystkich regionach uczniowie, studenci, młodzi robotnicy i chłopi w wieku
od 14 do 21 lat”.

Na mapie antykomunistycznego oporu prowadzonego
przez młodzież znalazła się również Kielecczyzna, gdzie zawiązano 23 organizacje antykomunistyczne. Liczebność poszczególnych grup była różna, wahała się od 3 do
30 członków. Na terenie ziemi sandomierskiej, a więc
w rejonie Sandomierza, Staszowa i Opatowa, działały: Podziemna Organizacja Wojskowa, grupa Ludwika Machalskiego „Mnicha”, Młode Wojsko Polskie oraz tytułowe Młode Białe Orły.

Organizacja Młode Białe Orły była grupą młodzieży
złożoną z uczniów dwóch sandomierskich szkół średnich: Liceum Ogólnokształcącego (dzisiejsze I Liceum Ogólnokształcące Collegium Gostomianum) i Żeńskiego Liceum Ogólnokształcącego (dzisiejsze II Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki). Sprzysiężenie funkcjonowało w latach 1951-1952.


Drogi Czytelniku! Więcej można przeczytać w papierowym wydaniu „Naszego Dziennika” dostępnym w punktach sprzedaży prasy lub w wersji elektronicznej TUTAJ.

APW, dr Robert Piwko IPN Kielce

Nasz Dziennik