Podkarpacie jest, można powiedzieć, ewenementem w skali Polski, bowiem nigdzie w tak szerokim zakresie, wieloaspektowo nie podjęto się uczczenia 1050. rocznicy Chrztu Polski. Od stycznia, podczas kilkunastu konferencji w różny sposób obejmujących tematykę dziedzictwa Chrztu Polski, każdy mógł znaleźć dla siebie coś interesującego.
– Z jednej strony zależało nam, aby tym projektem uczcić Jubileusz 1050-lecia Chrztu Polski, a z drugiej przybliżyć wiedzę o tym ważnym wydarzeniu religijnym i historycznym możliwie najszerszemu kręgowi odbiorców. To była, jest – bo cykl konferencji wciąż trwa – okazja, aby zaakcentować rolę i udział Kościoła w budowaniu naszej państwowości, podtrzymywaniu jej w okresach dziejowych zawirowań, jak zabory czy okupacje, gdzie Kościół pełnił rolę kustosza tradycji narodowych i patriotycznych, co więcej, kształtował postawy moralne, patriotyczne i kulturowe. Mogliśmy też niejako dotknąć wielkich postaci polskiego Kościoła, bogactwa kultury religijnej tworzonej przez Kościół i w Kościele, a także podjąć dyskusję nad wyzwaniami, jakie dzisiaj stoją przed Kościołem i Polską – podkreśla w rozmowie z NaszymDziennikiem.pl jeden z organizatorów cyklu podkarpackich konferencji, ks. prof. dr hab. Stanisław Nabywaniec, kierownik Zakładu Historii Nowożytnej i Dziejów Kościoła na Uniwersytecie Rzeszowskim.
Dodatkowym atutem tego przedsięwzięcia był fakt, iż każda z konferencji odbywała się w innej miejscowości. Cykl rozpoczęła – w styczniu – konferencja „Przedchrzcielne przenikanie chrześcijaństwa na ziemie polskie” na Uniwersytecie Rzeszowskim.
Na trasie konferencji znalazły się obok Rzeszowa m.in.: Krosno, Przemyśl, Lubaczów, Kolbuszowa, Leżajsk, Stalowa Wola, a teraz także Ustrzyki Dolne. Ponadto konferencja gościła poza granicami Polski: we Lwowie i Wilnie – stolicach dwóch metropolii, które w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i w okresie II Rzeczypospolitej stanowiły ważne kresowe obszary Polski.
Zgodnie z założeniem organizatorów każda z konferencji składa się z dwóch części: naukowej, podczas której prelegenci i zaproszeni goście wygłaszają referaty związane tematycznie z problematyką obecności, roli i działalności Kościoła w Polsce, w jej historycznych granicach i na przestrzeni ponad dziesięciu wieków, oraz z części artystycznej, na którą składają się występy wokalno-muzyczne, a także wystawy okolicznościowe. Podobnie będzie jutro w Ustrzykach Dolnych podczas konferencji „W jednym kraju, w jednym Kościele. Unickie Kościoły orientalne”.
– W ramach sesji, która rozpocznie się o godz. 10.30 w Domu Kultury w Ustrzykach Dolnych programem słowno-muzycznym „Wszystko płynie z mocy Chrystusa” w wykonaniu młodzieży, będzie okazja pogłębić swą wiedzę na temat dziejów Kościołów unickich w czasach I Rzeczypospolitej oraz roli duchowieństwa w kształtowaniu postaw obywatelskich – wyjaśnia ks. prof. dr hab. Stanisław Nabywaniec.
Dr hab. profesor KUL Andrzej Gil zaprezentuje wykład „Kościół unicki w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej wobec tradycji i tendencji modernizacyjnych”.
Tematem refleksji dr hab. profesor Uniwersytetu Rzeszowskiego Beaty Lorens będzie rola bazylianów w Kościele unickim w Rzeczypospolitej w XVII i XVIII wieku, a ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski przybliży temat Ormian katolików w Polsce od XVII do XX wieku.
Z kolei „Neounia na Kresach II Rzeczypospolitej” – to tytuł wykładu, który wygłosi ks. prof. dr hab. Stanisław Nabywaniec.
Duchowym akcentem konferencji będzie Msza św. w obrządku ormiańskokatolickim, która rozpocznie się o godz. 17.30 w kościele pw. NMP Królowej Polski w Ustrzykach Dolnych. Dopełnieniem konferencji „W jednym kraju, w jednym Kościele. Unickie Kościoły orientalne” będzie oratorium „Sanctus” Włodzimierza Korcza w wykonaniu m.in.: Olgi Bończyk, Alicji Majewskiej, Doroty Osińskiej, Jacka Wójcickiego, Zbigniewa Wodeckiego i Grzegorza Wilka oraz Strzyżowskiego Chóru Kameralnego.
Cykl obchodów poświęconych 1050. rocznicy Chrztu Polski na Podkarpaciu zakończy w grudniu konferencja naukowa, która odbędzie się w Mielcu. Z kolei wcześniej, bo już w najbliższą niedzielę, w Rzeszowie zostanie odsłonięty obelisk upamiętniający Jubileusz 1050. Rocznicy Chrztu Polski. Jako pokłosie planowana jest także publikacja zawierająca wszystkie referaty wygłoszone w cyklu 15 konferencji naukowych poświęconych 1050. rocznicy Chrztu Polski.
