We wtorek mija 75-lecie przekształcenia Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową, która w latach II wojny światowej walczyła o niepodległość Polski. Centralne obchody tej rocznicy – 14 i 19 lutego – zorganizuje w Warszawie Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wspólnie z weteranami AK i harcerzami.
– Uroczystościami 75-lecia Armii Krajowej chcemy oddać hołd obrońcom naszej Ojczyzny. Tym, którzy zginęli w czasie wojny, tym, którzy po 1945 r. zapłacili najwyższą cenę za to, że byli żołnierzami AK, tym, którzy w ostatnich latach odeszli na wieczną wartę, oraz tym, którzy są jeszcze wśród nas. To oni – weterani walk o niepodległość – będą głównymi bohaterami naszych uroczystości – powiedział PAP Jan Józef Kasprzyk, p.o. szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.
– Niezależnie jednak od hołdu, który złożymy obrońcom Polski, chcemy przy tej okazji pokazać, że tradycja Armii Krajowej jest bardzo żywa w młodym pokoleniu. Stąd też w obchodach wezmą udział organizacje harcerskie i strzeleckie. Bo okazuje się, że młodzi ludzie chcą jak najwięcej czerpać z dorobku i etosu żołnierzy AK, z ich umiłowania niepodległej Polski – dodał.
We wtorek w Warszawie Urząd ds. Kombatantów wspólnie ze wszystkimi organizacjami harcerskimi zorganizuje akcję „Światełko dla żołnierzy AK”. W 150 miejscach – wytypowanych przez samych weteranów, m.in. uświęconych krwią żołnierzy AK lub związanych z ich pracą konspiracyjną – zapłoną znicze. – Chcemy, by był to wyraz naszej pamięci, dowód na to, że nie zapomnieliśmy o poświęceniu AK-owców. Ale oprócz tego zachęcamy też młodych ludzi, by w każdym miejscu w Polsce, we wszystkich miastach, miasteczkach i na wsiach, gdzie znajdują się np. groby czy tablice poświęcone Armii Krajowej, takie znicze zapalali – powiedział Kasprzyk.
– 14 lutego to także dzień św. Walentego, dlatego też zorganizujemy „Walentynki z Ojczyzną”. Bo jeśli w tym dniu każdy wyraża swoją miłość do bliskich, to każdy może też pokazać, że kocha Rzeczypospolitą. Pamiętajmy, że to Armia Krajowa dała nam drogowskaz, jak kochać Polskę, współcześnie – tu i teraz. By to podkreślić, uczestnicy naszych uroczystości otrzymają znaczki w formie serca, w które wpisany jest znak Polski Walczącej – zapowiedział szef Urzędu ds. Kombatantów.
Uroczystości 75-lecia Armii Krajowej rozpoczną się o godz. 11.00 od konferencji naukowej, która odbędzie się w Galerii Porczyńskich w Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II. Historycy, zarówno średniego, jak i najmłodszego pokolenia, przedstawią, jak etos Armii Krajowej wpłynął na późniejsze dzieje Polski.
– Na przykład jak z dorobku AK czerpała „Solidarność”. W tym kontekście warto przypomnieć postać Antoniego Hedy ps. „Szary”, który był żołnierzem ZWZ-AK, po wojnie żołnierzem wyklętym, ale później działaczem „Solidarności”. To był człowiek, który w celach internowania na Białołęce opowiadał działaczom „Solidarności”, jak dalej działać w konspiracji i walczyć z komuną. Przy tej okazji chcemy też pokazać, jak etos Armii Krajowej może wpłynąć na młodych ludzi dziś, np. tych, którzy chcą służyć Polsce w ramach obrony terytorialnej – tłumaczył Kasprzyk.
Po konferencji o godz. 14.00 odbędzie się uroczystość złożenia kwiatów przed pomnikiem gen. Stefana Roweckiego „Grota” – pierwszego dowódcy Armii Krajowej, a następnie przed pomnikiem Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej, który znajduje się w pobliżu polskiego parlamentu.
– Podczas tych uroczystości przypomnimy trzech komendantów AK – poza Stefanem Roweckim, którego Niemcy zamordowali w obozie Sachsenhausen, są to Tadeusz Komorowski „Bór” i Leopold Okulicki „Niedźwiadek”. Okulickiego zamordowali Sowieci, prawdopodobnie w Wigilię 1946 r. w więzieniu na Łubiance, z kolei Komorowski musiał pozostać na emigracji z dala od Ojczyzny, bo komuniści wyklęli go i pozbawili polskiego obywatelstwa. W tych trzech osobach skupia się nasze doświadczenie historyczne, tak bardzo bolesne dla XX wieku – ocenił szef Urzędu ds. Kombatantów.
Na koniec dnia w hołdzie dla weteranów Armii Krajowej odbędzie się koncert w Teatrze Polskim w wykonaniu Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego. – Gośćmi honorowymi będą żołnierze AK, więc wybrzmią piosenki z ich młodych lat, także pieśni, które towarzyszyły im w walce. To są zawsze chwile, kiedy nasi weterani niezwykle się wzruszają, przypominają sobie swoją młodość – mówił Kasprzyk.
Zarówno koncert, jak i pozostałe uroczystości 75-lecia Armii Krajowej objęte są honorowym patronatem prezydenta Andrzeja Dudy.
Urząd ds. Kombatantów zapowiada też, że w niedzielę 19 lutego odbędzie się Msza św. w katedrze polowej WP w intencji żołnierzy Armii Krajowej. Następnie uczestnicy spotkają się przy Grobie Nieznanego Żołnierza. Odbędzie się tam złożenie kwiatów przy asyście honorowej Wojska Polskiego, odczytany zostanie Apel Pamięci, oddana zostanie też salwa honorowa. W niedzielnych uroczystościach również wezmą udział harcerze i strzelcy.
– Mam nadzieję, że zgromadzi się tam aż pięć pokoleń Polaków. Ta ciągłość pokoleniowa wyraźnie pokaże, że etos Armii Krajowej nie zginął, a pamięć o niej przetrwała – dodał Kasprzyk.
