Głuszec to duży, barwnie upierzony ptak z rodziny bażantowatych, żyjący w gęstych lasach i na bagnach. W warunkach naturalnych występuje na terenie Beskidu Żywieckiego, Puszczy Solskiej, Puszczy Augustowskiej i w Lasach Janowskich. Charakterystyczna dla tego gatunku jest pieśń godowa samców przypominająca klaskanie i szlifowanie. W tym czasie ptaki głuchną (od czego właśnie pochodzi ich gatunkowa nazwa – głuszec), co sprawia, że często stają się łatwym łupem myśliwych. Tym samym liczba tych wrażliwych i narażonych na choroby ptaków systematycznie spada.
Od 1995 r. ten gatunek podlega ścisłej ochronie. Hodowla wolierowa jest jedynym sposobem podtrzymania ginącego gatunku i zwiększenia liczebności głuszców. Okres od marca do maja to czas toków głuszców. To niezwykłe zjawisko w przyrodzie można zaobserwować w Ośrodku Hodowli Głuszca przy Nadleśnictwie Leżajsk na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. To – obok Nadleśnictw Wisła (RDLP w Katowicach) i Głęboki Bród (RDLP w Białymstoku) – jeden z trzech ośrodków hodowlanych głuszców prowadzonych przez Lasy Państwowe w Polsce.
Jak poinformował NaszDziennik.pl Mariusz Rydzik z Nadleśnictwa Leżajsk, toki głuszców charakteryzuje pewien rytuał.
– W hodowli kury wybierają najpiękniejszego koguta, wchodząc do jego woliery poprzez małe przejścia między boksami. Natomiast koguty są odizolowane od siebie, aby nie dochodziło do walk. Dobór samca przez kury jest kontrolowany, aby utrzymać zmienność genetyczną i zapobiec efektowi chowu wsobnego i deformacji morfologicznych, co na dłuższą metę prowadzi do degeneracji całego stada. Zróżnicowanie puli genowej stada ma na celu zwiększenie lęgów, a tym samym zahamowanie tendencji spadkowej – wyjaśnia Mariusz Rydzik.
Każdego roku głuszce wyhodowane w Nadleśnictwie Leżajsk trafiają na wolność, wzbogacając stado tych rzadkich ptaków.
– W tym roku powstanie stado podstawowe linii z Puszczy Solskiej i Lasów Janowskich, które utworzone będzie z potomstwa koguta i kury – ptaków przekazanych z Nadleśnictwa Janów Lubelski, a odłowionych ze środowiska naturalnego. Ptaki te cechowały się nietypowym zachowaniem – były niepłochliwe, co mogło doprowadzić do ich śmierci – dodaje leśniczy. Warto dodać, że hodowla wolierowa głuszca w Nadleśnictwie Leżajsk jest prowadzona od 1994 r. Obecnie stado podstawowe składa się z 15 kur i 8 kogutów. W latach 2013–2016 do środowiska leśnego na terenie Lasów Państwowych wsiedlonych zostało 78 głuszców. Założenia na bieżący rok przewidują odchowanie 60 ptaków, z czego ok. 50 z przeznaczeniem do wsiedleń. Pozostałe głuszce zasilą stada hodowlane.
