– Ta ustawa stanowi nade wszystko zinstytucjonalizowany instrument nacisku na administrację prezydenta USA, by ta z kolei naciskała na państwa wskazane w ustawie, tak aby przyjęły one regulacje prawne korzystne dla środowisk żydowskich. Ostateczne wejście w życie tej ustawy pociąga skutki prawne jedynie dla administracji federalnej USA, jednak pośrednio oznacza to, że w relacjach Polska – USA pojawi się bardzo trudny temat, który poważnie na nich zaciąży – informuje „Nasz Dziennik” prof. Aleksander Stępkowski (UW).
Zdaniem eksperta prawa, ustawa nie może bezpośrednio do niczego zmusić Polski, to jednak generuje zinstytucjonalizowaną presję polityczną, mającą na celu wymuszenie na Polsce przyjęcie regulacji pozwalających dokonywać istotnych transferów z polskiego budżetu na rzecz osób ocalałych z holokaustu i ich spadkobierców.
– Jednocześnie mienie pozostawione przez podmioty niemające następców prawnych miałoby służyć wsparciu potrzebujących ocaleńców z holokaustu oraz — co istotniejsze — edukacji o holokauście oraz (najciekawsze) „na inne cele”. Już sam cel edukacji o holokauście może w praktyce oznaczać konieczność subsydiowania przez Polskę publikacji przypisujących Polakom odpowiedzialność za holokaust. Jednak najciekawsze jest sformułowanie „inne cele”, czyli coś w rodzaju „lub czasopisma”. Może się okazać wówczas, że od Polski domagać się będzie jakiejkolwiek działalności, choćby placówek aborcyjnych – uważa prawnik.
Sformułowania ustawy nie pozostawiają też wątpliwości, że chociaż Polski nie wymieniono tam z nazwy, to jednak dotyczy ona naszego kraju. – Mowa tam jest nie tylko o obszarze, na którym dokonywał się holokaust, ale również o przejmowaniu majątków ofiar przez rządy komunistyczne – dodaje.
Przyjęta przez amerykańską Izbę Reprezentantów ustawa JUST przewiduje przedstawianie corocznych raportów na temat działań niektórych krajów, w tym Polski, odnośnie do działań zmierzających do przyjęcia regulacji umożliwiających restytucję mienia ofiar holokaustu.
