Komitet Noblowski 7 października 2020 r. ogłosił decyzję o przyznaniu tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie chemii francuskiej mikrobiolog Emmanuelle Charpentier oraz amerykańskiej biochemik Jennifer Doudna. Otrzymały one nagrodę za odkrycie metody edycji genów CRISP/Cas9. Pozwala ona na niesłychanie precyzyjne manipulacje strukturą DNA, które mogą doprowadzić do opracowania zupełnie nowych metod leczenia ciężkich chorób gnębiących ludzkość, ale mogą też przyczynić się do głęboko niemoralnych ingerencji w genom człowieka.
Tegoroczna nagroda została uzasadniona przez przewodniczącego Komitetu Noblowskiego Claesa Gustafssona następującymi słowami: „W tym narzędziu genetycznym kryje się ogromna moc, która dotyczy wszystkich ludzi. Nie tylko zrewolucjonizuje ono naukę podstawową, ale także zaowocuje uprawami i doprowadzi do przełomowych metod leczenia”.
Zanim zapoznamy się z owymi rewolucyjnymi przemianami, które nas czekają, przyjrzyjmy się samemu odkryciu naukowemu.
Genowe nożyczki
Emmanuelle Charpentier prowadziła badania nad bardzo groźnymi dla człowieka bakteriami paciorkowca, odpowiedzialnymi m.in. za ciężkie postacie anginy ropnej. Interesował ją kod DNA, znajdujący się w jądrze tej bakterii, w którym występują w różnych miejscach charakterystyczne cząsteczki tracrRNA. Cząstki te pojawiły się we wnętrzu bakteryjnego DNA w wyniku ataku wirusów, które pozostawiły część swojego kodu, zapewniając tym samym odporność bakterii na następny atak wirusowy. Ten mechanizm odpornościowy bakterii to właśnie pierwsza część nazwy nowej metody inżynierii genetycznej – CRISPR (ang. Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats). Jego działanie polega na przechowywaniu we wnętrzu DNA fragmentów „obcych”, wirusowych kodów genetycznych, które umieszczone tam zostały podczas ataku wirusów.
Drogi Czytelniku,
cały artykuł jest dostępny w wersji elektronicznej „Naszego Dziennika”.
Zapraszamy do zakupu w sklepie elektronicznym
