Zgodnie z podstawowymi założeniami projektu szczepienia dla pacjentów będą bezpłatne i dobrowolne. Proces szczepień będzie przebiegać etapowo dla różnych grup w zależności od ich ryzyka narażenia na zakażenie, poważne zachorowanie i śmierć, a także ryzyko społeczno-ekonomiczne i ryzyko transmisji.
Najpierw realizowane będą: „Etap 0” i „Etap 1” szczepień.
W ramach „Etapu 0” zaszczepieni będą pracownicy sektora ochrony zdrowia – personel medyczny, pracownicy DPS-ów i MOPS-ów oraz personel pomocniczy i administracyjny w placówkach medycznych, w tym w stacjach sanitarno-epidemiologicznych.
W „Etapie 1” szczepieni będą pensjonariusze i pracownicy domów pomocy społecznej oraz zakładów opiekuńczo-leczniczych, pielęgnacyjno-opiekuńczych i innych miejsc stacjonarnego pobytu. W tym etapie będą także szczepione osoby powyżej 60 lat (począwszy od najstarszych), a także służby mundurowe, w tym Wojska Obrony Terytorialnej.
Z kolei w „Etapie 2” szczepienie otrzymają pracownicy sektora edukacji, infrastruktury krytycznej, transportu publicznego i urzędników bezpośrednio zaangażowanych w zwalczanie epidemii (np. pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych).
W drugim etapie będą także szczepione osoby poniżej 60. lat z chorobami przewlekłymi, zwiększającymi ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 (choroby płuc, cukrzyca, nowotwory, otyłość). Pacjenci, u których występują takie choroby, niezależnie od grupy wiekowej, w jakiej się znajdują, mogą zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej z prośbą o wystawienie e-skierowania.
W „Etapie 3” szczepieni będą przedsiębiorcy i pracownicy sektorów zamkniętych na mocy rozporządzeń w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Realizowane będą także powszechne szczepienia pozostałej części dorosłej populacji.
Proces szczepień będzie opierał się na zaproszeniach (dokument e-skierowania) ważnych 60 dni od dnia wystawienia. Będą one generowane automatycznie w systemie P1 w transzach zgodnych z kolejnością szczepień.
Proces umówienia na szczepienie będzie oparty na centralnym systemie e-rejestracji, integrującym indywidualne grafiki przyjęć poszczególnych punktów szczepień. Na wizytę pacjent będzie mógł się umówić za pośrednictwem specjalnej infolinii, przez Internetowe Konto Pacjenta, za pośrednictwem placówki, w której wystawiono mu e-skierowanie, lub bezpośrednio w punkcie szczepień.
Aby umówić się na szczepienie, wystarczające będzie podanie danych osobowych. Po dokonaniu rezerwacji wizyty pacjent otrzyma SMS-a z informacją o wybranym miejscu i terminie szczepienia, ponowny SMS będzie przekazywany dzień przed wizytą. Pacjent będzie od razu umawiany na dwie wizyty i także przed drugą dawką szczepionki otrzyma powiadomienie SMS-em.
Przyjęcie szczepionki będzie potwierdzone przez specjalny system, który umożliwi weryfikację zaszczepienia (m.in. kod QR, który pozwoli szybko potwierdzić odbyte szczepienie). Pacjent otrzyma też umożliwiające korzystanie z ułatwień zaświadczenie o szczepieniu.
W projekcie poinformowano, że osoby zaszczepione będą mogły bez dodatkowych testów korzystać z usług zdrowotnych w publicznej służbie zdrowia, a także nie będą uwzględniane w limitach dotyczących spotkań towarzyskich. Nie będą także musiały odbywać kwarantanny w wypadku kontaktu z osobą zakażoną koronawirusem.
„Rząd po zatwierdzeniu charakterystyk produktów leczniczych szczepionek we współpracy z Radą Medyczną rozważy możliwość wprowadzenia kolejnych rozwiązań zwalniających z zasad bezpieczeństwa dla osób zaszczepionych i opublikuje je w formie rozporządzenia” – zapowiedziano.
Szczepionki będą finansowane z budżetu państwa, a szacowany koszt ich zakupu wynosi ok. 2,4 mld zł.
Według stanu z 7 grudnia br. KE podpisała sześć umów zakupu z wyprzedzeniem z firmami: Astra Zeneca, Sanofi-GSK, Janssen Pharmaceutica NV/Johnson & Johnson, Pfizer/BioNTech, CureVac i Moderna. Jak podano w projekcie, Polska zdecydowała się na przystąpienie do pięciu z tych umów.
Są to umowy na zakup: 16 mln dawek szczepionek z firmy Astra Zeneca, 16,98 mln dawek z Janssen Pharmaceutica NV/Johnson & Johnson, 16,74 mln dawek z Pfizer/BioNTec, 5,72 mln z CureVac i 6,69 mln z Moderny. W sumie Polska zdecydowała się kupić 62,141 mln dawek.
Szczepionki produkowane przez firmy CureVac, Moderna i Pfizer/BioNTech to szczepionki mRNA. Zawierają one informację genetyczną w postaci mRNA, pozwalającą na produkcję w komórce wybranych białek patogenu, które następnie są prezentowane na powierzchni komórek naszemu układowi immunologicznemu. Jak zaznaczono w projekcie, mRNA nie wnika do jądra komórkowego, gdzie znajduje się DNA, i nie może wpływać na genom osoby zaszczepionej. Cząsteczka RNA po wytworzeniu białka ulega szybkiej degradacji. W reakcji na szczepionkę układ immunologiczny wytwarza odpowiedź, która uniemożliwia namnażanie się wirusa i chroni przed chorobą.
Szczepionki firm AstraZeneca i Janssen Pharmaceutica NV/Johnson & Johnson to szczepionki wektorowe. Opierają się one na wektorach, którymi są aktywne wirusy zmodyfikowane w sposób minimalizujący ryzyko zakażenia. Przykładowo, mogą być to wirusy szczepionkowe, których skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzono w przeszłości, lub wirusy, które nie mogą powodować choroby u człowieka. Wektory po dostaniu się do komórki człowieka są w stanie wytworzyć wybrane białko patogenu, przeciwko któremu ma być skierowana reakcja immunologiczna organizmu. Zalety szczepionek wektorowych to wywoływanie silnej odpowiedzi immunologicznej przy podaniu małej dawki, brak możliwości wywołania choroby, bezpieczeństwo i stabilność.
Za poprawność i efektywność dystrybucji szczepionek odpowiadać będzie Agencja Rezerw Materiałowych, która skoordynuje proces. Poszczególne zadania logistyczne będzie realizować szereg instytucji publicznych oraz komercyjnych, a także spółki Skarbu Państwa.
W projekcie poinformowano, że podpisano umowy z kluczowymi na rynku podmiotami, w tym z hurtowniami medycznymi zajmującymi się dystrybucją farmaceutyczną dla aptek, przychodni i szpitali.
Wskazano, że transport będzie się odbywał przy użyciu specjalistycznej floty pojazdów z instalacją chłodniczą lub w specjalnych urządzeniach transportowych utrzymujących określoną niską temperaturę.
Punkty szczepień będą składać zamówienia w systemie informatycznym umożliwiającym monitoring zamówień oraz stanu realizacji dostaw. Dostawy szczepionek będą stale monitorowane. Wdrożony zostanie system raportowania, obejmujący stany magazynowe, a także efektywnego wykorzystania szczepionek przez punkt szczepień.
Uwagi do projektu można zgłaszać do 12 grudnia. Gotową strategię rząd planuje przyjąć 15 grudnia.
