Szczątki Józefa, Bronisławy i Pelagii Pochwatków oraz Janiny Czapli i jej nienarodzonego dziecka zostały odnalezione 4 lipca 2024 r. w czasie prac prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN w Kolczynie w gminie Józefów nad Wisłą w województwie lubelskim.
Józef Pochwatka prowadził niewielkie gospodarstwo rolne w Kolczynie, pełnił również funkcję gajowego w lesie należącym do hrabiego Kleniewskiego. W okresie okupacji niemieckiej Pochwatkowie udzielili schronienia jedenastu osobom narodowości żydowskiej, których ukrywali w domu na strychu oraz w dwóch położonych nieopodal ziemiankach. 5 stycznia 1943 r., wskutek donosu, do gospodarstwa Józefa Pochwatki przybyła ekspedycja karna, złożona z kilkunastu Niemców z Opola Lubelskiego i policjantów granatowych z posterunku w Józefowie nad Wisłą. Gospodarz zdążył w ostatniej chwili ostrzec ukrywających się Żydów, którzy zbiegli do lasu.
Józef został brutalnie pobity, a następnie cała rodzina została zastrzelona. Córka Janina Czapla w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży. Niemcy po dokonaniu egzekucji podpalili dom i zabudowania gospodarcze Pochwatków, a także położone nieopodal budynki należące do Janiny Czapli i jej męża. Ciała ofiar zostały pozostawione na miejscu zbrodni. Pochówku dokonał następnego dnia sąsiad, grzebiąc ciała zamordowanych w dole po ziemniakach w pobliżu gospodarstwa Janiny Czapli.
Dzisiaj w Lublinie prawnukowie Józefa Pochwatki Ryszard Pochwatka i Ewa Tobiasz z rąk dr Mateusza Szpytmy, zastępcy prezesa IPN, odebrali notę identyfikacyjną.
– Instytut Pamięci Narodowej został stworzony właśnie po to, aby odkrywać takich bohaterów, jak rodzina Pochwatków. Aby odnaleźć ich szczątki, aby przywracać o nich pamięć, aby szerzyć o nich wiedzę. Rodzina Pochwatków to kolejny przykład bohaterów, którzy ponieśli śmierć za pomoc Żydom. Podobnie jak w wypadku Ulmów – i tu Niemcy nie oszczędzili kobiety w ciąży, kobiety z dzieckiem pod sercem matki – powiedział dr Mateusz Szpytma, kierując słowa do zebranych na lubelskiej uroczystości.
W spotkaniu oprócz rodziny Pochwatków wzięli udział, m.in. Ignacy Roman Rudolf – mieszkaniec, który wskazał miejsce, w którym spoczywały szczątki rodziny Pochwatków, zamordowanej przez Niemców, oraz wspierał prace poszukiwawcze IPN, Paweł Grabek, burmistrz Józefowa nad Wisłą, a także Jego Ekscelencja ks. Mieczysław Cisło, biskup pomocniczy senior archidiecezji lubelskiej oraz dr Robert Derewenda, dyrektor lubelskiego Oddziału IPN, oraz młodzież szkolna wraz z nauczycielami.
