logo
logo

Zdjęcie: / Inne

Pamięć o ks. Władysławie Gurgaczu

Środa, 14 października 2026 (14:16)

Aktualizacja: Środa, 14 października 2026 (15:59)

W Narodowym Dniu Pamięci Duchownych Niezłomnych, 19 października 2026 r., w szpitalu w Gorlicach (ul. Węgierska 21) odbędzie się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej ks. Władysława Gurgacza, kapelana Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej.

Podczas uroczystości w kaplicy szpitalnej zostanie odprawiona Msza św. o godz. 12.00. Po niej będą poświęcenie pamiątkowej tablicy i okolicznościowe przemówienia. Wydarzenie organizują Szpital Specjalistyczny im. Henryka Klimontowicza w Gorlicach, Oddział IPN w Krakowie, Fundacja „Osądź mnie Boże...” im. ks. Władysława Gurgacza. 

 

                            ***

Ksiądz Władysław Gurgacz (1914-1949)

Urodził się w Jabłonicy Polskiej (woj. podkarpackie). Pochodził z rodziny chłopskiej. W wieku 17 lat wstąpił
do nowicjatu jezuitów w Starej Wsi. Kształcił się w Starej Wsi i Pińsku na Polesiu. W 1937 r. zamieszkał w Krakowie, gdzie rozpoczął studia filozoficzne. Kontynuował je
w czasie wojny. W 1942 r. przyjął na Jasnej Górze święcenia kapłańskie.

W czasie niemieckiej okupacji ks. Gurgacz zmagał się
z problemami zdrowotnymi. Wiosną 1945 r. trafił
na leczenie do szpitala powiatowego w Gorlicach.
Na przestrzeni lat 1945-1947 był tam pod stałą opieką lekarzy. Długi pobyt w placówce leczniczej wykorzystał
do posługi duszpasterskiej, którą mimo wątłych sił fizycznych sprawował ofiarnie wśród pacjentów i personelu. W szpitalu też poznał działaczy podziemia niepodległościowego, kontynuujących walkę z narzuconym komunistycznym reżimem. Dzięki pracy ks. Gurgacza gorlicka lecznica stała się dla wielu miejscem powrotu
nie tylko do zdrowia, ale także do wiary i Boga.

Po okresie gorlickim ks. Władysław Gurgacz został przeniesiony do Krynicy. W tym czasie roztaczał opiekę duchową nad partyzantami antykomunistycznego podziemia. Dotarł wówczas do niego Stanisław Pióro, przywódca i jeden z twórców powstałej w 1947 r. Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej.

Z czasem ks. Gurgacz coraz częściej zabierał głos w sprawach społecznych, krytykując nowe, komunistyczne porządki. Prawdopodobnie dlatego dwukrotnie próbowano go zamordować. W obliczu zagrożenia życia przyłączył się do oddziału „Żandarmeria” PPAN. Przybrał pseudonim Sem.

Wiosną 1949 r. oddział nie miał już środków do prowadzenia działalności. Nękały go coraz częstsze obławy UB i KBW. Nie pomógł podział na trzy mniejsze grupy.
W tej sytuacji zapadła decyzja o rekwizycji pieniędzy
w państwowym banku. Akcja z 2 lipca 1949 r. skończyła się katastrofą – wszyscy partyzanci zostali złapani. Ksiądz Gurgacz, pełniący funkcję obserwatora, miał szansę wyjechać z Krakowa, ale nie opuścił współtowarzyszy.

Aresztowanie kapłana było dla komunistów pretekstem do przeprowadzenia pokazowego procesu. 14 sierpnia 1949 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie skazał duchownego na śmierć. Egzekucję wykonano 14 września 1949 r.
na podwórku więzienia przy ul. Montelupich. Szczątki
ks. Gurgacza odnaleziono w 2018 r. podczas prac poszukiwawczych IPN. Państwowe uroczystości pogrzebowe odbyły się w 2021 r. na nowej kwaterze wojennej na cmentarzu Rakowickim.

Żaneta Wierzgacz, Oddział IPN w Krakowie, AB

NaszDziennik.pl