Kalendarz z reprodukcjami portretów żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego zaprezentował wczoraj białostocki IPN.
Kalendarz ścienny na rok 2014 przygotowało Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku. Wydawnictwo pod tytułem „Żołnierze Polski Podziemnej” zilustrowano reprodukcjami portretów olejnych, grafik i rysunków przedstawiających sylwetki mniej lub bardziej znanych żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego. Wśród prezentowanych postaci są m.in. mjr Witold Pilecki, mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszko”, kpt. Weronika Sebastianowicz „Różyczka” czy płk Jan Piwnik „Ponury”. W wydawnictwie znajdziemy też portrety dowódców związanych z partyzantką akowską okręgów Wileńskiego i Nowogródzkiego: płk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”, por. Anatola Radziwonika „Olecha”, por. Jana Borysewicza „Krysi” czy ppor. Adolfa Pilcha „Góry”. Autorami portretów są artyści zrzeszeni w Towarzystwie Plastyków Polskich na Białorusi.
Wczorajsza prezentacja odbyła się z udziałem Andrzeja Chodkiewicza, konsula generalnego RP w Grodnie, bez którego nie byłoby tego kalendarza. Chodkiewicz opowiadał m.in., jak powstały niezwykłe wizerunki.
– Pomysł stworzenia tych portretów żołnierzy niezłomnych powstał w środowisku polskich plastyków na Białorusi. Kilkunastu z nich urządziło objazd po miejscach związanych z naszymi bohaterami narodowymi i tam powstały te obrazy – tłumaczył Chodkiewicz. Podobna promocja odbędzie się niedługo w Grodnie.
W kalendarzu uwzględniono święta religijne i państwowe, biało-czerwoną kokardą wyróżniono m.in. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych (1 marca), ale także ważniejsze rocznice historyczne, np. przekształcenie ZWZ w AK (14 lutego), rocznicę bitwy pod Monte Cassino (18 maja), rocznice niemieckiej i sowieckiej agresji na Polskę, a zarazem Dzień Sybiraka (1 i 17 września), Dzień Pamięci Ofiar Stanu Wojennego (13 grudnia) i wiele innych.
– W kalendarzu podkreślimy ważne święta narodowe i wydarzenia historyczne, szczególnie te z najnowszej historii Polski – powiedział podczas prezentacji dr Waldemar Wilczewski, szef Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Białymstoku. Pod reprodukcjami portretów żołnierzy umieszczono krótkie biogramy.
–Chcemy, by portrety żołnierzy państwa podziemnego zamieszczone w kalendarzu przypominały o nich współczesnym. Natomiast z biogramów można się uczyć historii – dodał Wilczewski.
Pomysł takiej formy kalendarza jest efektem wystawy, która została otwarta w białostockim Oddziale Instytutu 27 września 2013 r. i uświetniała obchody Dnia Polskiego Państwa Podziemnego oraz uroczystą galę wręczenia Nagrody Honorowej „Świadek Historii”. Wówczas to po raz pierwszy eksponowano w Polsce portrety żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego namalowane przez polskich artystów z Białorusi.
Twórcy kalendarza mają nadzieję, że będzie on zachętą, by wystawa portretów była również w przyszłości prezentowana w innych miejscach Polski i za granicą.
