W 1185 r. miał powstać klasztor Cystersów w Koprzywnicy, a jego opatem miał być wybrany wówczas właśnie Bogumił Piotr. W 1186 r. Bogumił został powołany na urząd biskupa w Poznaniu. Do dziś w skarbcu katedry przechowywana jest jego stuła. Jednak już w roku następnym, 1187, po śmierci arcybiskupa gnieźnieńskiego Zdzisława, Bogumił został powołany do Gniezna na jego następcę. Tak szybka kariera wskazuje, że musiał wyróżniać się niezwykłymi zaletami ducha. Błogosławiony Wincenty Kadłubek, który zapewne znał go osobiście, napisał o nim w „Kronice”: „Mąż pełen cnót i wiedzy [...], wyróżniający się dobrymi obyczajami, pełen szlachetności umysłu”. Bogumił był rzeczywiście chlubą zakonu cysterskiego dzięki swojej mądrości, uczynności, dzielności, świętości i hojnej
fundacji na cele misyjne.
Przywiązanie do zakonu cystersów okazał Bogumił zaraz
na początku swoich rządów, kiedy przeznaczył dochody
z kilkunastu wsi należących do metropolii na zorganizowanie nowego opactwa Cystersów w Sulejowie, które ufundował wtedy książę Kazimierz Sprawiedliwy. Opactwu cysterskiemu w Łeknie ofiarował dochody z trzech innych wsi. O publicznej działalności błogosławionego wiemy tyle, że w roku 1191 uczestniczył w konsekracji kolegiaty sandomierskiej.
Spragniony ciszy i spokoju, po 12 latach rządzenia metropolia gnieźnieńską, w 1198 r. złożył rezygnację
na ręce legata papieskiego, kardynała Piotra, i przeniósł
się do Dobrowa, gdzie na wyspie rzeki Warty założył
sobie pustelnię. Tam, jak pisał promotor procesu beatyfikacyjnego, Prymas Maciej Łubieński, „trawiąc czas na modlitwie i trapiąc ciało swoje postami, niespaniem
i różnymi umartwieniami, spędził ostatnie lata swego życia”. W każdą niedzielę dla okolicznych mieszkańców odprawiał Msze św. i wygłaszał kazania. Przeżył tam
ok. 5 lat. Dobra rodzinne przeznaczył na misje wśród pogańskich Prusów.
Przypuszczalny rok jego śmierci to ok. 1204.
Jego cześć od samego początku była żywa. Obejmowała zwłaszcza rejon Wielkopolski. Uciekano się do jego wstawiennictwa, przede wszystkim aby uprosić zdrowie
dla żywego inwentarza oraz o szczęśliwe połowy ryb.
U jego grobu w kościele dobrowskim składano liczne
wota dziękczynne za wyjednane łaski.
Papież Pius XI 27 maja 1925 r. zatwierdził starodawny
kult biskupa Bogumiła. Paweł VI ogłosił bł. Bogumiła wraz
z bł. Jolentą patronami archidiecezji gnieźnieńskiej. Ponadto bł. Bogumił jest patronem archidiecezji gdańskiej, poznańskiej, wrocławskiej i diecezji włocławskiej.
Jest wzywany jako orędownik odbywających rekolekcje
i skupienia.
