Idea nawiedzenia zrodziła się w 1955 r. na Jasnej Górze
w czasie obchodów 300-lecia ślubów króla Jana Kazimierza, kiedy cudowny obraz wyniesiono na wały jasnogórskie. 11 kwietnia 1957 r. w czasie 45. zebrania Konferencji Episkopatu Polski, któremu przewodniczył
ks. kard. Stefan Wyszyński, zdecydowano o peregrynacji obrazu po wszystkich parafiach w Polsce. W maju tego samego roku Prymas Wyszyński zawiózł kopię ikony
do Rzymu, gdzie Papież Pius XII ją pobłogosławił dla nawiedzenia.
Pierwsza peregrynacja
Pierwsze nawiedzenie rozpoczęło się 26 sierpnia 1957 r.,
w uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej, na szczycie jasnogórskim. Tego dnia nastąpiło również symboliczne zetknięcie przeznaczonej do peregrynacji kopii
z oryginałem cudownego obrazu. Z archikatedry warszawskiej rozpoczęła się wędrówka po całej Polsce
w ramach przygotowywania wiernych do obchodów tysiąclecia chrztu.
Peregrynacja potrwała znacznie dłużej, niż zakładano.
W tym czasie obraz był kilkakrotnie „aresztowany” i przez 6 lat (1966-1972) parafie nawiedzały tylko symboliczne, puste ramy. 18 czerwca 1972 r. wizerunek wrócił na trasę peregrynacji i wędrował aż do 12 października 1980 r.
Łącznie I etap nawiedzenia parafii trwał nieprzerwanie
23 lata. W tym czasie ikona nawiedziła ponad 8 tys. kościołów i kaplic. Licznie gromadzący się wierni mogli doświadczać obecności swojej Matki i Królowej, która zeszła z tronu, aby przychodzić do ich środowisk.
To doświadczenie dawało olbrzymie wyzwolenie z lęku
– stało się porywem wolności, umocnieniem w wierze
i obroną przed laicyzacją. Zakończyło się 12 października 1980 r., kiedy obraz przeniesiono w uroczystej pielgrzymce z katedry częstochowskiej na szczyt Jasnej Góry.
Drugi etap nawiedzenia
W maju 1981 r. zmarł ks. kard. Wyszyński. Tuż przed
jego śmiercią obraz trafił do Domu Arcybiskupów Warszawskich, aby umierający Prymas Tysiąclecia mógł się przed nim pomodlić. 31 maja ikona towarzyszyła uroczystościom pogrzebowym odbywającym się
na placu Zwycięstwa w Warszawie.
Drugie nawiedzenie rozpoczęło się kilka lat po obchodach 600-lecia Jasnej Góry (1982 r.). Obraz wyruszył
w pielgrzymkę w czasie uroczystości Królowej Polski,
3 maja 1985 r., a jego wędrówka miała trwać tym razem 40 lat. Celem było przygotowanie do Jubileuszu roku 2000. Przeor Jasnej Góry, o. Rufin Abramek, przekazał wizerunek na ręce administratora apostolskiego
w Drohiczynie ks. bp. Władysława Jędruszuka. Od diecezji drohiczyńskiej przez 36 kolejnych aż po macierzystą archidiecezję częstochowską Maryja przez 24 godziny przebywała w blisko 10 tys. parafii, nie licząc domów zakonnych. Druga peregrynacja zakończyła się pielgrzymką dziękczynną z katedry częstochowskiej
na szczyt jasnogórski 2 maja 2025 r.
Trzecia peregrynacja
Kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej po krótkiej przerwie rozpocznie nowy etap historii zbawienia w naszej Ojczyźnie. W patronalną uroczystość, 26 sierpnia 2025 r., oficjalnie wyruszy w drogę do diecezji sosnowieckiej.
Jak podkreślają organizatorzy, peregrynacja w diecezji sosnowieckiej będzie miała dwa wymiary. Pierwszy z nich rozpocznie się w katedrze sosnowieckiej 30 sierpnia
i będzie poświęcony uzdrowieniu i odnowie. Drugi wymiar będzie tradycyjną formą 24-godzinnego nawiedzenia parafii. Uroczyste zakończenie peregrynacji w diecezji będzie miało miejsce na placu Papieskim w Sosnowcu
14 czerwca 2026 r.
Ikona nawiedzenia powędruje dalej – w najbliższych latach do diecezji: rzeszowskiej, siedleckiej, świdnickiej
i drohiczyńskiej, a potem do kolejnych.
Trzecia peregrynacja, rozpoczęta w Jubileuszowym Roku Nadziei, ma na celu przygotowanie Kościoła w Polsce na Jubileusz Odkupienia Roku 2033. Bowiem obok tych wielkich duchowych perspektyw Polacy potrzebują, jak podkreślił św. Jan Paweł II w czasie swojej pielgrzymki
na 600-lecie sanktuarium jasnogórskiego, Matki, „obecnej pośród całego Ludu, który w kontekście swych dziejowych doświadczeń – trudnych doświadczeń – nabrał i stale nabiera głębokiego przeświadczenia, że Matka Chrystusa jest mu dana jako »szczególna pomoc i obrona«”.
