logo
Marek Czachorowski
Eutanazja a dobro
Wtorek, 25 listopada 2014

Nasi zachodni sąsiedzi przyszykowują w tempie ekspresowym legalną eutanazję. Może też zechcą się z nami podzielić tym jakoby „dobrodziejstwem”, jak to już uczynili kilkadziesiąt lat temu. Nie chcą jednak dzisiaj używać słowa „eutanazja”. Uruchamia się im bowiem przykre myślenie o przeszłości, kiedy to nazywali „eutanazją” mordowanie chorych pod kontrolą tamtejszych profesorów medycyny. Dzisiaj to samo nazywają „pomocą w umieraniu”, co brzmi w ich uszach już szalenie humanitarnie. „Pomoc” komuś to przecież szukanie jego dobra, a cudzej śmierci to wszyscy powinni niekiedy pragnąć, bo to jakoby dobro. Czy można jednak komuś życzyć śmierci, a zwłaszcza uznać za „dobro” odebranie komuś życia? Czy jest to dobrem dla społeczeństwa?

Ludzkość ma za sobą już kilka tysiącleci myślenia na ten temat. Sformułowano rozmaite argumenty za i przeciw eutanazji. Trzeba je dzisiaj rozumieć, przyjąć właściwe i nimi poprawnie się posługiwać. Dzisiaj życie społeczne wymaga etycznej dojrzałości od wszystkich obywateli, bo debaty moralne angażują każdego. Należy jednak nie tylko trafnie identyfikować zło eutanazji, ale także dbać o poprawne uzasadnienie tej oceny.

Święty Tomasz z Akwinu wyróżnił trzy poprawne argumenty przeciwko eutanazji samobójczej. Zajmę się tu tylko dwoma. Po pierwsze, samobójca ma wykraczać przeciwko obowiązkowi miłowania samego siebie. Odebranie sobie życia jest brakiem miłości samego siebie. Dlaczego? Tutaj św. Tomasz zakłada pewne rozstrzygnięcie, oczywiste dla tzw. zdrowego rozumu, ale już nieoczywiste dla rozumu wypaczonego, czyli źle funkcjonującego. Dla zdrowego rozumu oczywiste jest, że miłowanie kogokolwiek oznacza najpierw uszanowanie tego, kim on jest, i tego, że jest. Jakże można miłować człowieka (także samego siebie), zabijając go? Natomiast myślenie wypaczone nie widzi wewnętrznej sprzeczności w traktowaniu eutanazji jako aktu miłowania samego siebie. Jeśli dobrze funkcjonujący rozum odczytuje realną rzeczywistość i stara się z nią uzgodnić własne działanie, to wszelakie odloty rozumu naginają realny świat do pragnień człowieka. Przez „miłość” („pomoc”) obrońca eutanazji rozumie zatem zespół subiektywnych pragnień, które nie liczą się z realnym światem.

Drugi argument św. Tomasza z Akwinu przeciwko samobójstwu traktuje je jako wyrządzenie krzywdy społeczeństwu. Już od kilku stuleci aż do dzisiaj krytycy tego ostatniego argumentu wyrażają zdumienie, iż Arystoteles i Tomasz posługiwali się tym argumentem. Ma być oczywiste, że zabijanie nieuleczalnie chorych służy dobru społeczeństwa. Tak przekonuje się – za pieniądze polskich podatników – w publikacji jednego z naszych ośrodków naukowych, pozytywnie zrecenzowanej w pewnych katolickim naukowym czasopiśmie. Jakoby będzie lepiej dla wszystkich, jeśli odejdą z tego świata nieuleczalnie chorzy i wszyscy inni nieudacznicy, którymi społeczeństwo musi się opiekować.

Ten sposób rozumowania zdaje się odpowiadać panującej dzisiaj mentalności. Można odnieść wrażenie, że inni wcale tak bardzo nie pragną naszego dalszego pozostania z nimi. W wielu „polskich” ośrodkach opieki społecznej wprowadza się starsze osoby w nieustanną śpiączkę, aby już przynajmniej nie przeszkadzali, a emerytom i przedemerytom organizuje się „próby zimnej wody” (ordalia), germańskiego pochodzenia. Jeśli przeżyją zimę za 26,5 zł, to dobrze, a jeśli nie przeżyją, to też dobrze, bo ma się dowody ich winy. Chyba zatem tak bardzo nie pragnie się naszej dalszej obecności na tej ziemi. Pragnie się naszej obecności tylko wtedy, jeśli będą z tego jakieś korzyści. W tym morowym powietrzu coraz trudniej przeżywać siebie jako nieusuwalną i niezastępowalną cząstkę społeczeństwa. Tak oto zanika poczucie sensowności drugiego argumentu św. Tomasza z Akwinu przeciwko eutanazji.

Nasz Dziennik



Pozostałe felietony:
Wtorek, 30 grudnia 2014
Wtorek, 16 grudnia 2014
Wtorek, 9 grudnia 2014
Poniedziałek, 10 listopada 2014
Wtorek, 4 listopada 2014
Wtorek, 28 października 2014
Wtorek, 21 października 2014
Wtorek, 14 października 2014
Wtorek, 7 października 2014
Wtorek, 30 września 2014
Wtorek, 23 września 2014
Wtorek, 16 września 2014
Wtorek, 9 września 2014
Wtorek, 2 września 2014
Wtorek, 26 sierpnia 2014
Wtorek, 19 sierpnia 2014
Wtorek, 12 sierpnia 2014
Wtorek, 5 sierpnia 2014
Wtorek, 29 lipca 2014
Wtorek, 22 lipca 2014
Wtorek, 15 lipca 2014
Wtorek, 8 lipca 2014
Wtorek, 1 lipca 2014
Wtorek, 24 czerwca 2014
Wtorek, 10 czerwca 2014
Wtorek, 3 czerwca 2014
Wtorek, 27 maja 2014
Wtorek, 20 maja 2014
Wtorek, 13 maja 2014
Wtorek, 6 maja 2014
Wtorek, 29 kwietnia 2014
Wtorek, 15 kwietnia 2014
Wtorek, 8 kwietnia 2014
Wtorek, 1 kwietnia 2014
Wtorek, 25 marca 2014
Wtorek, 18 marca 2014
Wtorek, 11 marca 2014
Wtorek, 4 marca 2014
Wtorek, 25 lutego 2014
Wtorek, 18 lutego 2014
Wtorek, 11 lutego 2014
Wtorek, 4 lutego 2014
Wtorek, 14 stycznia 2014
Wtorek, 7 stycznia 2014
Wtorek, 31 grudnia 2013
Wtorek, 3 grudnia 2013
Wtorek, 26 listopada 2013
Wtorek, 19 listopada 2013
Wtorek, 5 listopada 2013
Wtorek, 29 października 2013
Wtorek, 22 października 2013
Wtorek, 8 października 2013
Wtorek, 1 października 2013
Wtorek, 24 września 2013
Wtorek, 17 września 2013
Wtorek, 10 września 2013
Wtorek, 28 maja 2013