logo
logo
Środa,
1 lipca 2015
Ekonomia i polityka

Podatkowe sito coraz bardziej dziurawe

zdjęcie
prof. dr hab. Andrzej Kaźmierczak
Były członek Rady Polityki Pieniężnej, pracownik Katedry Bankowości Szkoły Głównej Handlowej

Ukazał się raport  Międzynarodowego Funduszu Walutowego na temat skuteczności poboru podatków w Polsce. Raport jest bardzo krytyczny wobec naszego fiskusa. Wskazano w nim, że w  Polsce pogarsza się efektywność poboru podatków. Udział  zebranych podatków w całym PKB  w ostatnich latach spadał, mimo że daniny  podatkowe  nieustannie były podnoszone. Takie zjawisko może tylko świadczyć o nieudolności państwa w ich egzekwowaniu.

W raporcie MFW  stwierdzono,  że wpływy z podatku dochodowego od  osób prawnych  CIT były w roku 2013 o 33% niższe  aniżeli w roku 2008. Świadczy to o nasileniu się zjawiska unikania opodatkowania  przez przedsiębiorstwa, bo to własnie one płacą tę daninę. Interesujące jest, że firmy płacą ponad dwukrotnie niższy podatek dochodowy aniżeli osoby fizyczne.A przecież dochód tworzony jest właśnie w przedsiębiorstwach a zatem to one powinny wnosić więcej wpływów do budżetu państwa.  W latach 2011-2013 przychody przedsiębiorstw nieustannie rosły, zaś wartość zapłaconego podatku CIT nieustannie spadała.

Choroba  unikania podatków dotknęła szczególnie firmy zagraniczne działające w Polsce.  O ile 500 największych  polskich spółek zapłaciło w latach 2011-2013 podatek CIT  na sumę 22,4 mld zł,  co stanowiło  22%  ich zysków, to firmy z kapitałem zagranicznym zapłaciły  w tym czasie   9,5 mld zł, co stanowiło tylko 17,5% ich zysków (dane wywiadowni gospodarczej Bisnode Polska).

Firmy zagraniczne uchylają się od  płacenia  podatków  w Polsce poprzez  ukryte transferowanie dochodów za granicę. Na to zjawisko zwraca uwagę Najwyższa Izba Kontroli w swym najnowszym raporcie. NIK pisze wprost, że  urzędy kontroli skarbowej  nie przeprowadziły wystarczających działań, które skutecznie zapobiegłyby tej ptaktyce. Ale trzeba też wskazać, że mają  one słabe rozpoznanie mechanizmów transferowania dochodów za granicę, które są złożone i trudne do udowodnienia.

Transferowanie dochodów za granicę dokonuje się zazwyczaj poprzez stosowanie cen transferowych w handlu zagranicznym. Dochody można na przykład przelać  poprzez zaniżanie cen dóbr eksportowanych bądź poprzez  zawyżanie cen dóbr importowanych.  W obu  przypadkach  dodatkową korzyść z transakcji  odnosi kontrahent zagraniczny. Można też partnerom zagranicznym zlecać usługi doradcze po zawyżonych cenach. Mogą to być nawet usługi niewiele warte, wręcz fikcyjne. Wszystko to  w ostateczności prowadzi do zawyżania kosztów i zaniżania dochodów do opodatkowania. Od 2012 roku do połowy 2014 roku urzędy skarbowe przeprowadziły 204 kontrole dotyczące prawidłowości uiszczania podatku CIT. Badały  właśnie skalę zjawiska cen transferowych. Zdołały wykryć uszczuplenia podatkowe aż w 140 przypadkach. Przy dość słabo przygotowanych do badania  tej patologii urzędnikach skarbowych to i tak skala wykrytych nieprawidłowości jest zatrważająca.

Nieudolność w ściaganiu podatków od przedsiębiorstw fiskus rekompensuje sobie podnosząc obciążenia podatkowe ludności. Najłatwiej bowiem urzędom skarbowym  wykazać swoją efektywność  chwytając za gardlo najsłabszych. Teraz rozumiemy, dlaczego trzeba było podnosić podatek VAT, podatek akcyzowy, dlaczego niezbędne było zamrożenie progów podatkowych, kwoty wolnej od podatku oraz zamrożenie  zasiłków społecznych. Uzupełnieniem aspolecznej polityki fiskalnej było podniesie wieku emerytalnego.

Zjawisko unikania podatków poprzez  ceny transferowe  pokazuje mało sympatyczne oblicze działalności inwestorow zagranicznych w Polsce. Nie wszystko co się świeci jest złotem

POZOSTAŁE WPISY
Czwartek, 14 lipca 2016

Czas repolonizować banki

Piątek, 24 czerwca 2016

Brexit a gospodarka Polski

Środa, 22 czerwca 2016

Przewrót kopernikański w Międzynarodowym Funduszu Walutowym

Środa, 27 kwietnia 2016

Podwójna miarka agencji ratingowych

Sobota, 9 kwietnia 2016

Czas skończyć z niewolnictwem rynkowym

Piątek, 25 marca 2016

Czas na patriotyzm ekonomiczny

Czwartek, 31 grudnia 2015

OFE a industrializacja

Niedziela, 20 września 2015

Obietnice podatkowe władzy dla naiwnych

Poniedziałek, 7 września 2015

Sojusz dla Bezpieczeństwa

Sobota, 22 sierpnia 2015

Niebezpieczny prezent budżetu na przyszły rok

Środa, 19 sierpnia 2015

Inwestycje unijne bez głowy

Wtorek, 21 lipca 2015

Polska coraz mniej konkurencyjna

Niedziela, 17 maja 2015

Czy dobrze wykorzystaliśmy fundusze Unii Europejskiej ?

Środa, 13 maja 2015

Czerwone światło dla władzy za podatki

Sobota, 28 marca 2015

Zatrzymać kapitał w Polsce

Wtorek, 10 lutego 2015

Wyprowadzanie oszczędności Polaków za granicę w białych rękawiczkach

Niedziela, 15 czerwca 2014

Gospodarcze sukcesy na papierze

Sobota, 17 maja 2014

Oszczędności Polaków emigrują za granicę

Środa, 16 kwietnia 2014

"Szczodrzy dla obcych i obojętni dla swoich"

Niedziela, 9 marca 2014

Słabi wśród przyjaciół

Niedziela, 26 stycznia 2014

Bronić uczciwą konkurencję

Sobota, 28 grudnia 2013

Kapitał nie zna granic

Wtorek, 26 listopada 2013

Płaca godziwa

Środa, 23 października 2013

Fundusze europejskie a wzrost biedy w Polsce

Sobota, 21 września 2013

OFE narzędziem wyborczym

Niedziela, 8 września 2013

Jak doganiamy świat?

Sobota, 10 sierpnia 2013

Słony rachunek za bezinteresowną pomoc

Sobota, 6 lipca 2013

Policja skarbowa zapuka do nas nocą

Piątek, 21 czerwca 2013

Krzyk Zielonej Wyspy nad Wisłą

Wtorek, 4 czerwca 2013

Zdolni uczniowie dzikiego kapitalizmu

Niedziela, 5 maja 2013

Czy dobrze wydajemy fundusze Unii Europejskiej?

Środa, 27 marca 2013

Obietnice władzy

Niedziela, 10 marca 2013

Kto ponosi koszty kryzysu

Niedziela, 3 lutego 2013

Sprawiedliwość silnych czyli jak dzielimy polski chleb

Poniedziałek, 31 grudnia 2012

Jak pomoc Unii Europejskiej zwiększyła dobrobyt Polaków

Niedziela, 23 września 2012

Kongres Kobiet w obronie płci pięknej

Sobota, 15 września 2012

Uzdrawianie budżetu, czyli jak smakuje władza

Niedziela, 9 września 2012

Lament bankierów, czyli zawsze za mało

Sobota, 1 września 2012

Zdrowy rozsądek zastępuje euro

Niedziela, 19 sierpnia 2012

Zapaść polskiej nauki czyli wojna władzy z inteligencją

Poniedziałek, 13 sierpnia 2012

Wolny rynek dla naiwnych

Wtorek, 7 sierpnia 2012

Dziura w ubezpieczeniach społecznych szansą dla Polski

Środa, 1 sierpnia 2012

Bogaci najemnicy i biedni biznesmeni, czyli transformacja komunistycznych liberałów

Piątek, 27 lipca 2012

Banki-córki uczą banki-matki, czyli transfer kasy za granicę

Niedziela, 22 lipca 2012

Dług państwa, czyli zaklinanie liczb

Czwartek, 19 lipca 2012

Założenia do budżetu, czyli wróżenie z fusów

Czwartek, 12 lipca 2012

Liborowy przekręt londyńskich dżentelmenów w melonikach